De terugtrekking van de Jakobshavngletsjer van 1851 tot en met 2006 (afb: WikiMedia Commons)
De Jakobshavn-gletsjer, de ijsgigant van in het westen van Groenland, gaat versneld zijn ondergang tegemoet, zo blijkt uit onderzoek. Volgens de onderzoekers dreigt het kantelpunt weldra te worden overschreden.
Sinds het begin van het industriële tijdperk is het klimaat al zo’n 1,3°C opgewarmd. Dat is een gemiddelde. De opwarming in het Noordpoolgebied gaat veel sneller. Daar is het nu al tussen de 3°C en 4°C warmer dan vóór 1850.
De onderzoekers bestudeerden de zoetwaterstromen van de ijskap naar Diskobaai in het westen van Groenland over meer dan honderd jaar. Hun conclusie: onder invloed van de door mensen veroorzaakte opwarming van de aarde zou de Jakobshavngletsjer, die zou de grootste van Groenland zijn, zijn kantelpunt kunnen bereiken.
Al de hele 20e eeuw zagen onderzoekers schommelingen in de zoetwaterstromen. Sinds het begin van de 21e eeuw vond er echter een kentering plaats. De stroom versnelde in een ongekend tempo en breekt met trends uit het verleden. Wetenschappers denken dat een groot deel van de toename van de afvoer verband houdt met de toegenomen oppervlaktesmelt van de ijskap, vooral tijdens warmere zomers.
Naarmate de temperatuur stijgt, verzamelt een groter deel van de ijskap niet langer sneeuw, maar produceert het zoet water dat zich vermengt met kustwater. Satelliet- en oceanografische waarnemingen laten ook zien dat de oppervlaktewateren rond Groenland de afgelopen jaren aanzienlijk zijn opgewarmd. Opwarming die het smelten van gletsjers zou kunnen versterken en zou kunnen bijdragen aan de versnelling van de afvoer.
‘Kanteling’
Hoewel de onderzoekers niet kunnen zeggen dat er al sprake is van ‘kanteling’ op de Jakobshavngletsjer, wijzen ze erop dat de versnelling en aanhoudende afwijking van de historische variabiliteit consistent is met het verwachte gedrag wanneer een systeem een dergelijk kantelpunt nadert.
De reactie van de hele ijskap op de opwarming van de aarde zou kunnen intensiveren en de terugkoppelingsmechanismen kunnen versnellen. Hoe meer het ijs smelt, hoe donkerder het oppervlak van Groenland wordt en hoe meer het warmte van de zon absorbeert.
Dit heeft niet alleen voor lokale gemeenschappen, maar voor de hele wereld. De ijssmelt op Groenland zou een van de belangrijkste bronnen kunnen worden aan de zeespiegelstijging. De instroom van zoet water naar het oceaanoppervlak zou, onder meer, de oceaancirculatie en het klimaat kunnen beïnvloeden; vooral op het Noordelijk Halfrond.
Bron: Futura-Sciences