Digitalisering leidt tot meer broeikasgassen

Rekencentra

Digitalisering veroorzaakt meer broeikasgasuitstoot in G20-landen (afb: WikiMedia Commons)

Digitalisering in geïndustrialiseerde landen gaat gepaard met een hogere CO₂-uitstoot, zo blijkt uit nieuw onderzoek. Internetgebruik, evenals abonnementen voor mobiele en vaste telefonie en dergelijke leiden tot een toename van de CO₂-uitstoot.
Ooit verkeerde ik(=as) in de veronderstelling dat digitalisering minder energie en grondstoffen zou vergen dat de oude technieken als papieren kranten en postbezorging. Ondertussen ben ik er wel achter dat dat absoluut niet het geval is en dat allerlei digitale fratsen zoals kunstmatige intelligentie de weegschaal stevig de verkeerde kant op doen zwaaien.
De langetermijnanalyse van G20-landen laat zien dat een toenemend internetgebruik en een groter aantal telefoonabonnementen statistisch gezien verband houden met een hogere CO₂-uitstoot. Of digitalisering zelf de oorzaak is, kan op basis van de gegevens alleen niet worden vastgesteld.
Onderling verbonden elektriciteitsnetwerken, digitale fabrieken en webdiensten beloven efficiëntiewinsten door processen te optimaliseren of de noodzaak voor fysieke reizen weg te nemen. Tegelijkertijd verbruiken rekencentra en digitale netwerken energie en kunnen nieuwe toepassingen leiden tot extra energieverbruik. Het netto-effect van deze factoren op de totale uitstoot van grote economieën blijft daarom onderwerp van discussie.

Sami Alabdulwahab van de Koning Feisaluniversiteit in Saoedi-Arabie en twee collega’s hebben de relatie tussen digitalisering en CO₂-uitstoot in G20-economieën onderzocht. Aan de hand van gegevens van de Wereldbank uit de periode 1990 tot en met 2023 brachten zij het internetgebruik, het aantal mobiele en vaste telefoonabonnementen en de uitstootniveaus in kaart. In hun statistische modellen hielden zij rekening met het reële bruto binnenlands product (bbp) en de bevolkingsgroei.
Alle drie de onderzochte indicatoren vertoonden een consistente, statistisch significant, positief verband met de CO₂-uitstoot. Dat gold zowel voor het aandeel internetgebruikers als voor het aantal abonnementen voor mobiele en vaste telefonie. Deze bevindingen bleven ook overeind als die werden gecorrigeerd voor het bbp en de bevolkingsgroei.
Dit betekent niet dat elk individueel extra abonnement direct een specifieke, kwantificeerbare hoeveelheid CO₂-uitstoot veroorzaakt. De studie vergelijkt nationale economieën over een langere periode en kan algemene trends identificeren, maar kan geen oorzakelijk verband aantonen. Bovendien zijn het gebruik van rekencentra en het elektriciteitsverbruik van digitale apparaten niet direct gemeten.

Wat internetgebruik betreft, bleek uit afzonderlijke berekeningen dat ongeveer 2,4% kan worden toegeschreven aan industriële activiteit en circa 4,3% aan de handel. Voor mobiele netwerkverbindingen was het aandeel van de handel verantwoordelijk voor ongeveer 2,3 procent van de correlatie. Het overgrote deel — zo’n 96 tot 98 procent, afhankelijk van het gebruikte model — kon dus niet door deze specifieke mechanismen worden verklaard.
De onderzoekers denken dat een hogere energievraag door digitale infrastructuur een mogelijke verklaring zou kunnen zijn. Dit resterende percentage vormt echter geen gemeten bijdrage van datacentra, noch bewijst het dat zij de oorzaak zijn van de extra CO₂-uitstoot.

Niet gekoppeld

De opkomst van digitale technologie bleek niet aantoonbaar gekoppeld aan het aandeel fossiele brandstoffen, hernieuwbare energiebronnen of duurzame elektriciteit. In de geanalyseerde gegevensverzameling voorzagen fossiele brandstoffen gemiddeld in ongeveer 81% van het totale energieverbruik.
De auteurs wijzen er bovendien op dat hun ‘bemiddelingsanalyse’ uitgaat van een specifieke chronologische volgorde, waarbij de uitbreiding van digitale technologie voorafgaat aan veranderingen in handel en industrie. Mocht deze aanname onjuist zijn, dan kunnen de berekende indirecte componenten vertekend zijn. Om de bijdrage van digitale infrastructuur nauwkeurig te kwantificeren, zouden daarom directe metingen van het energieverbruik ervan nodig zijn.

De auteurs houden zich verre van idee van de inperking van het gebruik van digitale technieken. De ecologische voetafdruk ervan hangt in sterke mate af van de wijze waarop elektriciteit wordt opgewekt en hoe efficiënt de technologie wordt ingezet. De studie biedt een argument om digitale projecten en de energievoorziening in samenhang te beschouwen in plaats van alleen uit te gaan van CO₂-besparingen op basis van een toename in ‘verbondenheid’.

Bron: scinexx.de

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *