Temperaturen in januari ten opzichte van het gemiddelde van 1991 tot en met 2020 (afb: Europese centrum voor middellange weersvoorspellingen ECMWF/Copernicus)
Een of andere halvegare had het op de radio over deze ‘horrorwinter’. Die moet niet ouder dan tien, twaalf geweest zijn, want voor die tijd zou januari een zachte wintermaand zijn genoemd met, inderdaad, wat sneeuw en vorst(jes) overdag. Januari heet een wintermaand te zijn, maar veel winter heeft zich de laatste, zeker, tien twaalf jaren niet vertoond met wellicht een enkele uitschieter in de min. Januari 2026 is, wereldwijd, ‘gewoon’ weer een warme maand geweest volgens het Europese klimaatcentrum Copernicus en komt daarmee op de vijfde plaats van warmste jaren.
Januari 2026 was wereldwijd de op vijf na warmste januari, met een gemiddelde oppervlaktetemperatuur van 12,95°C, 0,51°C boven het gemiddelde voor januari over de periode 1991 tot 2020. Vergeleken met de warmste januari ooit gemeten in 2025, was januari 2026 0,28°C koeler. Januari 2026 lag 1,47°C boven het geschatte gemiddelde van 1850 tot 1900 dat gebruikt wordt om het voorindustriële niveau te definiëren.
In de tweede helft van januari 2026 werden grote delen van het noordelijk halfrond getroffen door strenge kou, waaronder Noord-Amerika, Europa en Siberië. Dit werd voornamelijk veroorzaakt door een ongewoon grillige polaire straalstroom (poolwervel) die normaal de kou enigszins ‘opsluit’ boven het Noordpoolgebied. Daardoor kon dkoude Poollucht de gematigde breedtegraden bereiken.
De gemiddelde temperatuur boven Europees land bedroeg in januari 2026 -2,34°C, 1,63 °C lager dan het gemiddelde voor januari over de periode 1991 tot 2020. Daarmee was het de koudste januari sinds 2010. Er heerste wijdverspreide kou in Scandinavië, Finland, de Baltische staten, Oost-Europa, Siberië en het centrale en oostelijke deel van de Verenigde Staten.
De hoogste temperaturen werden gemeten in het Arctische gebied, met name in het grootste deel van de Canadese Arctische Archipel, de Baffinbaai, Groenland en het Russische Verre Oosten. Bovengemiddelde temperaturen werden ook geregistreerd in het zuiden van Zuid-Amerika, Noord-Afrika, Centraal-Azië en het grootste deel van Australië en Antarctica.
<h2<Zeetemperatuur
De gemiddelde zeeoppervlaktemperatuur voor januari 2026 tussen 60° zuiderbreedte en 60°noorderbreedte bedroeg 20,68°C, de op vier na hoogste waarde ooit gemeten voor die maand, 0,29°C lager dan het record voor januari 2024. Een groot gebied in de subtropische en noordoostelijke Noord-Atlantische Oceaan, inclusief de Noorse Zee, kende de warmste zeeoppervlaktemperatuur ooit gemeten voor die tijd van het jaar.
Het grootste deel van de Noord-Pacifische Oceaan bleef kampen met aanzienlijk hogere zeetemperaturen dan gemiddeld. Daarentegen lagen die in de centrale en oostelijke Stille Oceaan rond de evenaar dicht bij of onder het gemiddelde van 1991 tot 2020, wat wijst op zwakke La Niña-omstandigheden (koelend effect). De laagste zeeoppervlaktemperaturen werden gemeten in de Arabische Zee, de Indische Oceaan, de centrale Zuid-Pacifische Oceaan en de Tasmanzee.
Bron: Copernicus