
De geschatte broeikasgasuitstoot in kooldioxide-equivalenten van voetbal-wk’s (afb: New Weather-rapport)

De geschatte broeikasgasuitstoot in kooldioxide-equivalenten van voetbal-wk’s (afb: New Weather-rapport)

Bálint Czúcz (afb: NINA)
De boekhouding van natuurlijk kapitaal wordt steeds vaker gezien als instrument om beleid te sturen op het gebied van klimaatverandering en biodiversiteitsverlies. In een brief aan Nature wijzen onderzoekers van het Noorse Instituut voor Natuuronderzoek (NINA) echter op een fundamentele uitdaging: ecologische gegevens zijn inherent onzeker. De natuur is geen (boekhoudkundige) balans, stellen ze. Daarom moet bij de boekhouding van natuurlijk kapitaal rekening gehouden worden met onzekerheid. Lees verder

Directe ontbossing door mijnbouw in Sub-Sahara. Daarnaast verdwijnt ook bos door activiteiten en infrastructuur rond die mijnbouw zoals wegen en woningen (afb: David Edwards et al./Nature)
De vraag naar mineralen uit Afrika ten zuiden van de Sahara, de Sub-Sahara, neemt snel toe. Als de mijnbouwactiviteiten slecht worden beheerd, vormt de uitbreiding ervan een grote bedreiging voor de tropische bossen op het hele continent. Onderzoekers rond David Edwards van de universiteit van Cambridge analyseerden de door mijnbouw veroorzaakte ontbossing in Afrika. Ze gebruikten daarvoor continentale gegevens over landgebruik na ontbossing bij 16 627 mijnen tussen 2001 en 2020.
In totaal was 187 000 hectare bos verdwenen door mijnbouwactiviteiten. Ze schatten dat mijnbouw ook een extra toename van 8,0 procentpunten (pp) in ontbossing binnen 1 km van een mijn veroorzaakt, vergeleken met niet-mijnbouwgebieden. Verhoogde ontbossing (1,1 pp) houdt aan tot 20 km van mijnen, zelfs na tien jaar. Lees verder

De omslag van het rapport (afb: unu.edu)
Volgens onderzoek van de VN-universiteit is de milieu- en klimaatvoetafdruk van kunstmatige intelligentie en de daarvoor benodigde rekencentra inmiddels op het niveau van die van grotere landen (pdf-bestand). In 2030 zal het waterverbruik voor ki overeenkomen met dat voor 1,3 miljard mensen, terwijl het energieverbruik verdrievoudigt naar 945 MWu, het verbruik van 650 miljoen mensen, aldus het rapport. Het landverbruik zal dan zijn gestegen naar 14 000 km2, stellen de opstellers. Lees verder

Planten gaan efficiënter met water om in een opwarmende wereld en vormen grotere bladeren (afb: José Grünzweig et al./Cell)
Nieuw onderzoek zet vraagtekens bij een lang bestaande opvatting over hoe ecosystemen koolstof blijven opnemen onder klimaatverande-ring. Wetenschappers zagen dat de koolstofopname de afgelopen decennia is toegenomen, maar niet per se doordat planten zich aanpasten aan hogere temperaturen, zoals eerder werd gedacht. De toename zou grotendeels worden veroorzaakt doordat planten efficiënter met water omgaan en tegelijkertijd grotere boom- en gewaskruinen ontwikkelen. Daardoor krijgen planten meer bladoppervlak om licht te absorberen en koolstof vast te leggen. Deze factoren lijken veel belangrijker te zijn dan temperatuuraanpassing voor de hoeveelheid koolstofdioxide die ecosystemen kunnen opnemen in een opwarmende wereld, aldus de onderzoekers. Lees verder
Een federale rechter heeft vandaag de Amerikaanse wetenschapsstichting NSF tijdelijk verboden de controle over een supercomputerfaciliteit van het Amerikaanse centrum voor atmosfeeronderzoek (NCAR), ’s werelds toonaangevende klimaatonderzoekslaboratorium, over te dragen aan een andere instelling. De overdracht van de faciliteit zou de infrastructuur van het centrum kunnen verstoren en de klimaatvoorspellings- en wetenschappelijke capaciteiten mogelijk kunnen aantasten, oordeelde rechter R. Brooke Jackson van de districtsrechtbank van Colorado. Lees verder

Timothé Beaufils (afb: PIK)
Begin 2026 heeft de EU haar binnenlandse koolstofbeprijzing uitgebreid naar belangrijke producten van buiten de EU-grenzen. Dit wordt beheerd via het “koolstofgrensheffinsmechanisme” (een soort broeikasbelasting). Exporteurs van klimaatschadelijke goederen naar de EU moeten een klimaattarief betalen, tenzij hun land een eigen broeikasgasbelasting hanteert.
Een recente studie maakt aannemelijk dat deze toeslag EU-handelspartners zou kunnen stimuleren om ook koolstofbeprijzing in te voeren. Met name Canada, Japan, Taiwan en Zuid-Korea worden als waarschijnlijke kandidaten gezien, wat zou leiden tot 73% meer vermeden CO₂-uitstoot in vergelijking met de situatie waarin alleen de EU haar klimaatbeleid toepast, zo blijkt uit deze studie. Lees verder

‘Hittevaste’ koralen bij Houtman-Abrolhoseilanden (afb: James Cookeuniversiteit)
Australische onderzoeksters vonden voor de kust van de Houtman-Abrolhoseilanden in de Indische Oceaan koraalriffen die aanzienlijk minder last hadden van de klimaatveran-dering dan elders. Nog niet duidelijk is waardoor dat komt. Lees verder

Aspecten die een rol spelen bij het verminderen van autoverkeer in steden (afb: Felix Wagner et al./PIK/ERL)
Klimaatbeleid op stadsniveau wint een hoop met het gaandeweg bannen van de auto uit steden, stellen onderzoekers van het Potsdammer klimaatinstituut PIK, om te beginnen met het verminderen van aantal en duur van autoritten in de stad. Dit kan vooral worden bereikt door ervoor te zorgen dat woningen dicht bij stadscentra en werkplekken liggen, waardoor gerichte verdichting van de bebouwing een cruciale factor wordt. De bevolkingsdichtheid en de transportverbindingen in de stad zijn van secundair belang, stellen de PIK-onderzoekers. Lees verder

Stijging wereldbevolking: we zijn met veel te veel (afb: Corey Bradschaw et al./Environtmental Research)
De mensheid heeft de grenzen van de aarde al overschreden, waarschuwen onderzoekers. De huidige wereldbevolking van 8,3 miljard mensen ligt ver boven wat op de lange termijn kan worden volgehouden zonder ecosystemen uit te putten, de klimaatverandering te verergeren en de voedsel- en waterzekerheid te bedreigen.
Volgens een omvangrijke nieuwe studie, die meer dan 200 jaar aan bevolkings- en milieugegevens analyseert, leeft de mensheid mogelijk al ver boven wat de aarde duurzaam kan dragen. Onderzoekers ontdekten dat bevolkingsgroei ooit innovatie en expansie stimuleerde, maar dat deze trend decennia geleden omsloeg toen de hulpbronnen van de planeet steeds meer onder druk kwamen te staan. Lees verder