Engeland heft verbod op hydraulische winning (waarschijnlijk?) op

schaliegaswinning

Schaliegaswinning gaat met veel geweld gepaard

Tot nu toe is het winnen van olie en gas door het hydraulische breken van het schaliegesteente waarin die fossiele stoffen zijn opgesloten in Engeland verboden. Volgens een mededeling van de Britse regering an het verbod worden opgeheven. Schaliegas- of breekwinning is een controversiële activiteit, die veel schade aan de bodemstructuur zou veroorzaken en fnuikend zou kunnen zijn voor de kwaliteit van het grondwater. Breekwinning blijft verboden in Schotland en Wales. Lees verder

“Luchtvaart moet meer doen om klimaatschade te verminderen”

Condensstrepen

Condensstrepen en wolkvorming veroorzaakt door vleigtuigen zou wel eens meer aan de aardopwarming kunnen bijdragen dat de kooldioxideuitstoot van vliegtuigen (afb: CICERO)

De vliegtuigindustrie denkt dat schonere brandstoffen en vermindering van de broeikasgasuitstoot de weg is naar een ‘klimaatvriendelijke’ luchtvaart. Volgens een artikel in Nature van Steffen Kallbekken en David Victor moet er meer gebeuren om de luchtvaart schoner te maken. Het hele ontwerp zal op de schop moeten. Lees verder

VN-chef Guterres wil fossiele sector laten betalen voor klimaatschade

Antonio Guterres

Antonio Guterres (afb: WikiMedia Commons)

De fossiele sector maakt lucratieve tijden door met de sterk gestegen energieprijzen, terwijl de aardopwarming door producten van die sector voor steeds meer problemen zorgt. Laat bedrijven uit die sector betalen voor de klimaatschade, zei VN-chef Antóno Guterres in een VN-vergadering volgens het principe van de vervuiler betaalt. Lees verder

“Overschakelen op hernieuwbare energie kan veel geld besparen”

Energieovergang

De energieovergang in drie scenario’s. Opmerkelijk is dat de onderzoekers het energieverbruik laten stijgen. (afb: Joule)

Overschakelen van fossiele brandstoffen op hernieuwbare energie kan de wereld biljoenen besparen, zo’n 12 biljoen euro tot 2050, schrijven onderzoekers in Engeland in een nieuw rapport. Ze spreken tegen dat het duur is om snel op hernieuwbare energie over te schakelen. De snel stijgende gasprijzen zouden een extra stimulans moeten zijn, maar het lijkt er op dat ‘Europa’ vooral bekommerd is om gas buiten Rusland te zoeken. Dan moet je niet verbaasd zijn dat je uitkomt bij andere akelige regimes als dat in Azerbeidzjan. Lees verder

Waar blijven de houtsnijdende klimaatmaatregelen? (opinie)

Autowegen

De auto is bepalend voor de infrastructuur (afb: arno s)

Hoewel we met de mond belijden dat de klimaat-ontwrichting een belangrijk en groot probleem is lijken we, dat wil zeggen de consumenten in de rijke landen die voor de klimaatverandering verantwoordelijk zijn, niet de harde conclusies te willen trekken die het temperen van die ontwrichting onvermijdelijk maken. Waar blijven de maatregelen die direct hout snijden? Die zijn er wel degelijk maar er wordt nauwelijks over gesproken.Ik rijd nog wel eens op de fiets door Nederlands. Dan moet ik constateren dat dit ideale fietsland (korte afstanden en vlak) vrijwel geheel beheerst wordt door de auto. Begin dit jaar waren er in in Nederland 8,9 miljoen auto’s. Daarvan rijdt het overgrote deel (>95%) nog steeds op fossiele brandstof. De energie die die auto’s gebruiken gaat voor meer dan 90% naar het verplaatsen van die voertuigen zelf. Dat geldt ook voor elektrische auto’s, die, waarom dan ook, als (deel)oplossing worden gezien voor het klimaatprobleem. Totale energieverspilling. Net zoals het doelloos rondrijden in onnutte voertuigen dat voor sport doorgaat.

1. Een belangrijke klimaatmaatregel zou het terugbrengen van het gewicht van de auto zijn, dé bron van die energieverspilling van auto’s. Om te beginnen zouden personenwagens niet zwaarder mogen zijn dan 1000 kg en dat plafond zou steeds verder moeten worden verlaagd. Dat levert een enorme winst op voor klimaat, milieu en grondstofbeschikbaarheid.
2. In Nederland is de infrastructuur geheel ingericht op de auto’s. Die neemt een belangrijk deel van de schaarse ruimte in dit dichtbevolkte land in. Nederland heeft een uiterst hoge wegdichtheid. Toch blijft de Nederlandse overheid mikken op nog meer asfalt. Dat zou zijn om filevorming te voorkomen, maar dat is natuurlijk grote onzin. Die files worden gevormd door voertuigen die voor het overgrote deel maar een persoon bevatten.
Op dat punt valt nog veel te winnen. Je zou rekeningrijden moeten invoeren, waarbij het aantal onbezette plaatsen worden belast of reiskostenvergoeding koppelen aan het aantal meereizigers die iemand meeneemt. Ik geef toe dat de uitvoering daarvan lastig is, maar meer asfalt heeft altijd maar voor zeer korte tijd de files verminderd. Bovendien nemen wegen schaarse ruimte in beslag. Geen mm2 asfalt meer in Nederland, sterker nog: er kan best wel wat weg weg. Schept meteen wat ruimte voor de miljoen huizen (met zonnepanelen en -collectoren) die in Nederland moeten worden gebouwd.
3. Dat de landbouw op de schop moet weten we al tientallen jaren, maar wat hebben we daar hier in Nederland aan gedaan? Nu het conflict tussen landbouwsector en de politiek na veertig jaar onbewegelijkheid uit de hand loopt wordt er net gedaan of de boeren moeten ophouden met boeren. Dat is natuurlijk nonsens. Voeding is onze enige basisbehoefte (de rest is secundair of nog trivialer). Boeren moeten anders gaan boeren. De vleesproductie is een geweldig klimaatbelasting, dus daar moeten we van af. Ook de zuivel is niet bepaald klimaatzuiver, niet in de laatste plaats door de noodzaak dan veevoer te moeten produceren. Onze voeding moet veel plantaardiger worden of misschien wel geheel. Daar valt een hoop te winnen voor klimaat, milieu en onze gezondheid.
4. Verpakkingsmateriaal is een gigantisch probleem. Dat komt met de schaalvergroting van de distributie van producten. Kwetsbare en moeilijk houdbare producten worden stevig ingepakt/verpakt en al dat materiaal wordt meestal maar een keer gebruikt en vervolgens weggegooid. Statiegeld is een goed systeem om die afvalberg te verminderen, maar de grootwinkelbedrijven hebben het statiegeld vrijwel geheel uit hun systeem verdreven. Hef statiegeld op alle verpakkingsmateriaal en maak de producent en detailhandel verantwoordelijk voor de (her)verwerking of het hergebruik daarvan.
5. Bedrijven moeten worden verplicht van elk product dat ze op de markt brengen een levenscyclusanalyse te laten maken voor de effecten op klimaat, milieu en grondstofvoorraden naast de normale beoordeling op deugdelijkheid en veiligheid. Die analyses zouden ook voor bestaande producten moeten worden gemaakt (met alle consequenties van dien). Er zullen regels moeten komen waaraan producten moeten voldoen om op de markt te mogen worden gebracht/gehandhaafd.
6. In de bouw is ook een hoop klimaat- en milieuwinst te behalen. Slopen van gebouwen wordt moeilijker gemaakt. Ook zal van nieuw te bouwen huizen en bedrijfsgebouwen vooraf een milieu- en klimaateffectrapport moeten worden gemaakt.
7. We zullen heel hard moeten nadenken over het systeem dat ons heeft gemaakt tot vernietigers van onze woonplaneet: het kapitalisme. Dat streeft naar winstmaximalisatie en het enige dat telt in dat systeem is of je er geld mee kan verdienen. Ooit heb ik op school geleerd dat economie de verdeling van de schaarste is, maar wat wij nu economie noemen is louter geldeconomie. Hoe zo’n nieuw systeem er uit zou moeten zien weet ik niet, maar op (eigen) winst beluste bedrijven zouden niet de aandrijvers van dat systeem moeten zijn. De verdeling van de schaarste moet leidend worden.
8. In feite zou van alle sectoren moeten worden nagegaan hoe schadelijk ze voor milieu en klimaat zijn. De luchtvaart is daarvan een kwalijke voorbeeld en die bedrijfstak zal drastisch moeten worden ingekrompen. Er zijn meer sectoren die over de schreef gaan zoals grondstofwinning en bouw (naast natuurlijk de landbouw). Dat vergt een grote schoonmaak.
9. Alle nieuwe gebouwen en woningen zouden moeten worden voorzien van zonnepanelen en -collectoren. Wellicht dat ook (organische) zonnecollectoren kunnen worden ‘ingebouwd’ in vensters. Zonneparken op kostbare grond zijn uit den boze. Uiteraard worden gebouwen goed geïsoleerd.
10. Er moet breed ingezet worden op consuminderen, niet in de laatste plaats op het gebied van energieverbruik. Hoeveel machines hebben we nodig om te leven? Het leven wordt een stuk actiever als we onze auto aan de kant zetten en ons per fiets verplaatsen (desnoods een elektrische) en ga nou niet beweren dat dat niet mogelijk is.

10. Een laatste maatregel (voor dit overzicht van ‘snelle’ maatregelen) is niet door afzonderlijke landen uit te voeren, maar moet wereldwijd worden aangepakt. Je zou bijna zeggen dat we daarvoor een wereldregering nodig hebben, maar zolang die er niet is moeten we die taak maar aan de VN toeschuiven. De wereld heeft, zoals we gemerkt hebben, grenzen. Een van die grenzen wordt gesteld door het natuurlijke herstelvermogen van de aarde. Die grens overschrijden we al jaren, vooral door toedoen van het bovenmatige consumptiegedrag in de rijke landen. Ook grondstofvoorraden zijn niet oneindig werd al in 1972 geconstateerd. Die grenzen geven onze (=de wereldbevolking) mogelijkheden aan (maar die hoeven we niet helemaal op te gebruiken). Het lijkt ook verstandig grenzen aan de wereldbevolking te stellen, want hoe meer volk hoe minder te verdelen.

Ik noem hier een aantal zaken die soms direct kunnen worden ingevoerd en andere die wat langere voorbereiding vergen, maar ons (=Nederland) een stuk op weg helpen op de dreigende klimaatontwrichting af te wenden. Ongetwijfeld zijn er nog meer te bedenken, maar mijns inziens zijn dit maatregelen die (relatief) snel hout snijden en uiteraard zal de fossiele industrie zo snel mogelijk moeten worden afgebouwd.

as

De kwalijke rol van ons ongebreidelde bewegen in het klimaatverhaal

autoverkeer

Autoverkeer nauwelijks thema voor klimaatbeleid in de EU

Onze mobiliteit heeft grote gevolgen voor milieu, klimaat, volksgezondheid en grondstofvoorraden, maar tot nu toe wordt het vervoermiddel bij uitstek in de rijke landen, de auto, geheel ontzien. Hier en daar worden wel data genoemd waarop de fossiele auto (die met verbrandingsmotoren) wel genoemd, maar voorlopig wordt er weinig gedaan aan het terugdringen van de broeikasgasuitstoot en de energieverspilling die het autodom met zich meebrengt. Onderzoek van het Mercatorinstituut voor klimaatverandering in Berlijn zou hebben uitgewezen dat het verhogen van de brandstofprijzen een deugdelijk instrument is om de fossiele auto de wereld uit te helpen. Opmerkelijk genoeg zetten ook deze onderzoekers hun kaarten op de elektrische auto als ‘groen’ alternatief voor de fossiele auto. Dat is een gevaarlijk sprookje. Lees verder

Oliesector niet op koers Akkoord van Parijs

EnergiecentralesOliemaatschappijen beleven, vooral door toedoen van de Russische inval in Oekraïne, gouden tijden. De bedrijven stellen zich te conformeren aan de plannen om het gebruik van fossiele brandstoffen tot nul te reduceren, maar volgens onderzoekers stroken de plannen van die bedrijven niet met de in Parijs in december 2015 gemaakt afspraken. De onderzoekers rekenden zes ‘ontkolingsplannen’ van drie oliebedrijven door – BP, Shell en Equinor– en van het Internationale Energieagentschap (IEA) door. Alleen de IEA slaagde. Lees verder

De verwoestende invloed van de mens op de aarde

Omvang Noordpoolijs op 10 september 2016

De omvang van het Noordpoolijs op 10 september 2016. De gele lijn is het gemiddelde sinds het begin van de satellietwaarnemingen in 1981 tot 2010 (afb: NSIDC)

De mens heeft een verwoestende invloed op zijn leefomgeving dat loopt van klimaat-ontwrichting, milieuvervuiling, natuur-vernietiging, grondstof-uitputting tot wateruitputting, onder veel meer. Onderzoekers hebben nu een databank ingericht van, tot nu toe, driehonderd door de mens in gang gezette ontwikkelingen: de Human Impacts Database. Daaruit ontstaat het beeld van de mens al vernietiger van zijn eigen leefomgeving, want nee er is geen reserveaarde. Er zijn wel wat lichtpuntjes zoals de ontwikkeling van zonne- en windenergie. Lees verder

Le Monde hekelt trage vergroening in de EU

Je zou denken dat de dreiging om te worden afgesloten van de Russische fossiele ‘schatten’ de EU-landen zou aanzetten om haast te maken met de vergroening van de energieopwekking in dit verspillende deel van de wereld, maar veel verder dan een aanbeveling om 15% op het gasverbruik te besparen komen de EU-landen niet. Overal in de EU wordt druk gespeurd naar alternatieven voor de Russische energieleveranties, maar plannen om meer haast te zetten achter de vergroening zijn nergens te bespeuren. Lees verder

EU wil dat lidstaten 15% minder gas gaan gebruiken

Ursula van der Leyen

Ursula van der Leyen (afb: WikiMedia Commons)

De Europese Unie zou graag zien dat de lidstaten hun gasverbruik met 15% verminderen. Dit dringende advies is een gevolg van de Russische weerzin om EU-landen nog langer van fossiele brandstoffen te voorzien, nadat de Unie Rusland heeft getroffen door sancties in reactie op de Russische inval in Oekraïne. Rusland schijnt overigens weer mondjesmaat gas te leveren. Opmerkelijk is dat de EU nergens pleit voor het versterkt inzetten op vernieuwbare energie. Lees verder