Er verdween 11,3 bln ton ijs op Groenland en Antarctica

Cumulatieve ijssmelt Antarctica en Groenland

Cumulatieve ijssmelt Antarctica en Groenland sedert 1979 tot en met 2023 (afb: Inès Otosaka/Nature Scientific Data)

Volgens nieuw onderzoek zou sinds 1979 op Antarctica en sinds 1972 op Groen-land ongeveer 11,3 biljoen ton ijs van gletsjers in  zijn gesmolten, een hoeveelheid die in vaste vorm de Verenigde Staten met een ijslaag van 1,5 m zou bedekken. Het grootste deel (vijfzesde) verdween niet door de hogere luchttemperaturen, maar door het warmere zeewater die de uitlopers van de gletsjers in zee versneld laten verdwijnen. Daardoor is de zeespiegel sedert 1979 met 3,1 cm gestegen. Lees verder →

IJs Antartica groeide weer maar dat is slechts tijdelijk

Warmte op zuidelijk halfrond leidde tot ijsaanwas op Antarctica

Schema van de warmtegedreven ijsgroei op Antarctica (afb: Eric Steig et al./NAture)

Tussen 2021 en 2023 leek Antarctica te groeien. Zware sneeuwval, aangewakkerd door natter weer, zorgde ervoor dat delen van het continent in (ijs)massa toenamen, waardoor sommigen zich afvroegen of klimaatverandering werkelijk de oorzaak was van het smelten van het ijs. Een nieuwe studie zou echter aantonen dat de toename van de neerslag te maken had met extra warme tropische oceaanwateren en geen herstel aankondigt van een verdwijnend ijs op en rond het zuidelijke continent. Lees verder →

Kantelpunt Antarctica zou wisselwerking kritieke drempels zijn

IJsbekkens in Antarctica, de drempeltemperaturen met de meters zeespiegelstijging

De kritieke drempels van achttien ijsbekkens op Antarctica en hun (mogelijke) bijdrage aan de zeespiegelstijging in meters (afb: Ricarda Winkelmann et al./Nature Climate Change)

De Antarctische ijskap gedraagt ​​zich niet als één enkel kantelpunt, maar eerder als een netwerk van verschillende, met elkaar in wisselwerking staande ijsbekkens met verschillende kritieke drempels, aldus een nieuwe studie van het klimaatinstituut PIK in Potsdam en het Max Planckinstituut voor geoantropologie (MPI-GEA). Bij de huidige opwarming van de aarde zou ongeveer 40% van het ijs in West-Antarctica op de lange termijn onomkeerbaar verloren kunnen gaan. Tegelijkertijd zouden delen van Oost-Antarctica de kritieke drempels kunnen overschrijden bij een gematigde opwarming van 2°C tot 3°C boven het voorindustriële peil, waardoor ze aanzienlijk zullen bijdragen aan de wereldwijde zeespiegelstijging op de lange termijn. Lees verder →

Gletsjer Antarctica is in twee maanden helft kwijt

Naomi Ochwat UCB

Naomi Ochwat (afb: univ. van Colorado)

Een kleine Antarctische gletsjer trekt zich sneller terug dan welke andere gletsjer in de moderne geschiedenis ook, zagen onderzoeksters. Die ‘ijsbaan’ op het Oostelijk Schiereiland van Antarctica maakte de snelste terugtrekking ooit gemeten in de moderne geschiedenis door: in slechts twee maanden tijd brak bijna 50% van de gletsjer af. Lees verder →

Zeeijs Antarctica deze winter op twee na kleinste omvang

 

IJsomvang Antarctica 2025

Zeeijsomvang Antarctica 2025 (afb: UC Bolder)

Op 17 september bereikte het Antarctische zeeijs waarschijnlijk zijn jaarlijkse maximum van 17,81 miljoen km2, zo meldt het sneeuw- en ijscentrum van de universiteit van Colorado. Het maximum in 2025 is na 2023 en 2024 het op twee na laagste maximum in de 47-jarige satellietregistratie. Overigens gaat het om een voorlopige aankondiging. Veranderende wind of groei aan het einde van het seizoen kan de Antarctische ijsoppervlakte nog steeds doen toenemen, zoals in 2002 en 2017 gebeurde, waarschuwden de ijsdeskundigen. Lees verder →

Kustbewoners ook bij 1,5°C stijging niet veilig voor stijgende zeespiegel

IJssmeltmechanismes

Verschillende mechanismes waardoor het ijs door de aardopwarming versneld smelt (afb: Chris Stokes et al./Nature Communications Earth & Environment)

Wetenschappers waarschuwen dat de wereld de komende eeuwen te maken kan krijgen met een grote zeespiegelstijging van enkele meters of zelfs erger, zelfs als de ‘ambitieuze’ doelstelling om de opwarming van de aarde tot 1,5 °C te beperken, wordt gehaald. Bijna 200 landen hebben bijna tien jaar geleden in Parijs beloofd te proberen de opwarming van de aarde tot 1,5 °C te beperken, maar dat is geen geruststellend doel voor kustbewoners. De onderzoekers kwamen tot die uitspraak na bestudering van de meest recente studies over hoe de ijskappen veranderen en hoe ze in het verleden zijn veranderd. Elke fractie van een graad minder opwarming zou de risico’s al aanzienlijk beperken, stellen ze. Lees verder →

IJsmassa Antarctica tussen 2021 en 2023 weer gegroeid

Grace-Fo-satelliet

Grace-Fo-satelliet (afb: NASA)

Geofysici die metingen van het zwaartekrachtveld via de Grace-satelliet en diens opvolger Grace-FO sinds 2002 (Gravity Recovery and Climate Experiment – Follow-On) van de aarde hebben uitgevoerd, ontdekten tot hun verbazing dat de massa van het ijs op de Zuidpool weliswaar is afgenomen sinds de metingen met deze satellieten enkele decennia geleden begonnen, maar dat deze tussen 2021 en 2023 weer is toegenomen, zelfs aanzienlijk. Dat klinkt eigenaardig in een opwarmende aarde. Aan een verklaring wagen de onderzoekers zich niet. Lees verder →

“Vulkanen op Antarctica kunnen door smelten ijs actief worden”

De Erebusvulkaan op Antarctica

De Erebusvulkaan op Antarctica (afb: WikiMedia Commons)

Antarctica is vrijwel geheel bedekt met een vaak kilometers dikke sneeuw- en ijslaag. Daaronder bevinden zich bergketens met vulkanen. Die zouden wel eens actief kunnen worden als er door de aardopwarming steeds meer ijs verdwijnt, stellen wetenschapsters. Lees verder →

Minder zeeijs rond Antarctica zorgt voor meer stormen

Zeeijsverlies Antarctica juni&juli 2023 tov gemiddelde 1991/2020

Het zeeijsverlies in juni en juli 2023 ten opzichte van het gemiddelde van 1991 tot 2020 (afb: Simon Josey et al./Nature)

Het gaat niet goed met het zeeijs rond het koudste deel van de aarde (Antarctica). In de winter van 2023 verminderde het zeeijsoppervlak rond dit continent. Die afname is volgens onderzoekers rond Simon Josey van het oceanografisch centrum in Southampton (VK) een belangrijk nieuwe bron van warmteafgifte van de oceanen aan de atmosfeer en waardoor stormen op een rond Antarctica vaker zullen voorkomen. Lees verder →

Antarctica lijkt midden in de winter in ‘brand’ te staan

Zuidpool oververhit

Zuidpool beleeft een winterse hittegolf (afb: climatereanalyzer.org)

Antarctica beleeft momenteel een ongewone hittegolf. Zelfs in het normaal bitterkoude Oost-Antarctica liggen de temperaturen sinds midden juli  tot 28°C boven het wintergemiddelde, zo blijkt uit metingen. In plaats van de -50°C tot -60°C die normaal is voor de Zuid-Antarctische winter, is het op veel plaatsen slechts een milde -15°C tot -20°C. graden, zo meldt het Europese klimaatmeetsysteem Copernicus. Dit is de tweede Antarctische hittegolf in twee jaar. Lees verder →