Amazonegebied loopt risico bij verdere ontbossing ‘kantelpunt’ te overschrijden

Droogte Amazonegebied 2023

Droogte in het Amazonegebied van juni tot en met november 2023 op basis van neerslag- en verdampingsgegevens (SPE-index) (afb: worldweatherattribution.org)

Als ontbossing en klimaatverandering onverminderd doorgaan, zou het Amazonewoud binnen enkele decennia geleidelijk kunnen veranderen in een gedegradeerd, graslandachtig ecosysteem, zo zou blijken uit nieuw onderzoek. De studie zou nieuw inzicht bieden in wanneer het regenwoud mogelijk een kantelpunt overschrijdt, waarop waarna herstel moeilijk zo niet onmogelijk wordt. Overigens worden er in Le Monde door wetenschappers kanttekeningen geplaatst bij de conclusies. Zo zou er niet een(=1) ‘kantelpunt’ zijn en zouden de onderzoekers de compelxiteit van het probleem hebben vereenvoudigd. Lees verder

Winning materialen ‘groene’ toekomst kan desastreus uitpakken

Abraham Nunbogu

Abraham Nunbogu (afb: VN-universiteit)

Het is in dit blog al vaker aangedragen. Ook voor een ‘groene toekomst kunnen we niet zonder grondstoffen. Die groeien meestal niet aan bomen en moeten dus gewonnen worden. Wat we tegenwoordig ‘kritieke’ materialen noemen, moeten vaak gedolven worden en mijnbouw laat vaak vieze sporen na, die zelfs dodelijk kunnen zijn voor mens en de rest van de natuur. Dat is een levensgroot dilemma. Een van de cruciale voorwaarden voor een ‘groene’ toekomst is een kringloopeconomie, waar de mijnbouw is uitgebannen of is dat slechts een wensdroom? Lees verder

Witte daken, meer groen en landbouw in stad scheelt al gauw 1,2°C

URBAG

Witte daken, stadsgroen en -landbouw scheelt al gauw 1,2°C (afb: cordis.europa.eu)

Het verminderen van hittegolven en vervuiling in stedelijke gebieden hangt niet af van één enkele groene oplossing. In plaats daarvan is het nodig om infrastructuren zoals stadsparken en stadslandbouw strategisch te combineren met bouwkundige maatregelen zoals witte daken, stellen onderzoeksters. Dat scheelt al gauw 1,2°C, maar moet wel met beleid worden toegepast. Lees verder

“Landbouw kan 40% minder kooldioxide uitstoten”

Klimaat en landbouw

De landbouw kan 40% minderbroekasgassen uitstoten zonder aan opbrengst te hoeven in leveren. De foto is genomen in Nardò in Italië. (afb: Ingebjørg Hestvik)

Volgens onderzoekers van, onder meer, de Noorse Universiteit voor Wetenschap en Technologie (NTNU) is het goed mogelijk om de uitstoot van broeikasgassen te verminderen én meer rekening te houden met de natuur, zonder de voedselproductie te verminderen. Een vermindering van 40% zou zeker haalbaar zijn, schrijven onderzoekers in dit artikel dat al in november vorig jaar is verschenen. Lees verder

Hoger waterverbruik landbouw Midden-Azië door klimaatverandering

Waterschaarste Midden-Azië groeit door klimaatverandering

Waterschaarste Midden-Azië groeit door klimaatverandering (afb: Mayra Daniela Peña-Guerrero et al./Nature Communications Earth & Environment)

Zelfs nu boeren overschakelen op gewassen die minder water nodig hebben, drijft klimaatverandering het waterverbruik in de landbouw in Centraal-Azië op. Nieuw onderzoek van het Leibnitzinstituut voor landbouw IAMO zou hebben aangetoond dat stijgende temperaturen en de watervraag van de atmosfeer nu zwaarder wegen dan de effecten van landgebruikveranderingen. Als gevolg hiervan neemt de druk op de toch al schaarse watervoorraden in een van ’s werelds meest waterarme regio’s toe. Lees verder

Sterke stijging methaanpeil atmosfeer in jaren ’20 was combinatie-effect

Methaanpiekuitstoot vroege jaren '20

De oorzaken/bronnen van de vergrote methaanuuitstoot in de vroege jaren ’20 (afb: Philippe Ciais et al./Science)


De methaanconcentraties in de atmosfeer van de aarde stegen begin jaren ’20 sneller dan ooit tevoren. Onderzoekers denken dat de oorzaak een (voor hun) verrassende combinatie van scheikunde en klimaat was. Een tijdelijke vertraging in het vermogen van de atmosfeer om methaan af te breken zorgde ervoor dat het gas langer bleef hangen, terwijl ongewoon natte omstandigheden de uitstoot vanuit moerasgebieden, rivieren, meren en rijstvelden over de hele wereld verhoogden. De door de coronapandemie verminderde luchtvervuiling speelde een belangrijke rol en verzwakte indirect het natuurlijke ‘opruimproces’ van het sterke broeikasgas in de atmosfeer, aldus hun verklaring. Lees verder

‘Werelddieet’ zowel gezond voor mens als voor planeet

Planetaire grenzen en voeding

Status van de druk op het voedselsysteem langs alle negen planetaire grenzen (aangegeven met het zwarte stippenpatroon) en de grenzen van het voedselsysteem (rode lijn) (afb: Johan Rockström et al./the Lancet)

Het maakt voor onze gezondheid en die van de wereld heel wat uit wat we eten. Ons eten is voor zo’n 25% tot 30% verantwoordelijk voor de uitstoot van gassen die de aardopwarming bevorderen. Slechts 1% van de wereldbevolking zou volgens Nature-scribent Johan Rockström eten op een manier die onze gezondheid en die van de wereld niet aantast (geen planetaire grenzen overschrijdt). Het Engelse wetenschappelijke blad the Lancet heeft wetenschappers uit 35 landen, waaronder Rockström, een gezond planetair eetpatroon laten ‘bereiden’. We zullen, stelt de Zweed, snel ons dieet en de manier van voedsel produceren moeten veranderen. Lees verder

“Er verdwijnen al gauw duizenden gletsjers per jaar”

IJsverlies gletsjers Zwitserland

Het ijsverlies van de Zwitserse gletsjers (afb: SKK)

Als we het huidige klimaatbeleid niet drastisch bijstellen dan zal 79% van de gletsjers in de wereld tegen 2100 zijn verdwenen, stellen onderzoe-kers. Daardoor komt de water-voorziening voor veel mensen in gevaar komt en zal de zeespiegel met enkele decimeters stijgen. Lees verder

Broeikasgasuitstoot venen in Europa dubbel zo hoog als geschat

Drooggelegde veengebieden

Drooggelegde veengebieden (afb: univ. van Greifswald/Tobias Dahms)

Drooggelegde veengebieden in de EU stoten jaarlijks ongeveer 232 megaton CO₂-equivalent uit, bijna twee keer zoveel als de EU-lidstaten hebben aangegeven in het kader van het VN-Raamverdrag inzake klimaatverandering (UNFCCC). Dit is de conclusie van een studie onder aanvoering van John Couwenbergen van de Radbouduniversiteit en Franziska Tanneberger van de universiteit van Greifswald. De onderzoekersters hebben de eerste hogeresolutiekaart van broeikasgasemissies van die drooggelegde veengebieden gemaakt. Vernatting van die veengebieden zou die uitstoot sterk verminderen, stellen ze. Lees verder

Landbouw kan van ‘klimaatvijand’ ‘klimaatvriend’ kunnen worden (?)

Berglandschap met landbouwVolgens een nieuw onderzoek van Claudia Vickers van technische universiteit van Queensland en Philipp Zerbe van de universiteit van Californië in Davis zou de landbouw wereldwijd een van de beste wapens tegen klimaatverandering kunnen worden. Het duo schetst een raamwerk om te beoordelen hoe innovaties in de plantenteelt en synthetische biologie kunnen helpen klimaatverandering te temperen door de uitstoot van broeikasgassen te verminderen en de koolstofopslag te vergroten. Lees verder