Er zouden al zes ‘kantelpunten’ overschreden kunnen zijn

aardtemperatuur

De gemiddelde aardtemperatuur blijft maar stijgen (afb: WMO)

De huidige snelheid waarmee de aarde opwarmt (en waartegen de rijke landen weinig doen) zorgt ervoor dat zes belangrijke klimaat-kantelpunten dreigen te worden overschreden of misschien als zijn overschreden, stellen onderzoekers. Die hebben het dan over de ijskap op Groenland, de ijslaag op West-Antarctica, de golfstroom in het noorden van de Atlantische oceaan, de koraalriffen op de lagere breedtegraden, de permafrost in het noorden en het zeeijs in de Barentszzee. Lees verder

Klimaatverandering vergroot kans op massale vissterfte

Zomersterfte vissen

Zomersterftes van vissen in meren in Wisconsin en Michigan (afb: univ. van Arkansas/Simon Tye)

Waardoor in grensrivier de Oder tussen Duitsland en Polen vissen massaal stierven is nog niet (helemaal) uitgeplust, maar vrijwel zeker is dat de klimaat-verandering daarbij een rol heeft gespeeld. Na bestudering van meer dan vijfhonderd gevallen vissterfte in meren in de VS denken onderzoekers dat die massasterftes ’s zomers steeds vaker zullen voorkomen. Dat bedreigt niet alleen de biodiversiteit maar ook de voedselvoorziening van mens en dier. Lees verder

Stuwdammen leiden tot uitsterven soorten in Amazonegebied

Balbinastuwmeer

Het Balbinastuwmeer in Brazilië (afb: WikiMedia Commons)

Stuwmeren zouden bij voorkeur geen bossen onder water moeten zetten, stellen onderzoekers die de gevolgen onderzocht van de aanleg 35 jaar geleden van een stuwmeer in Brazilië. Dat gaat ten koste van de biodiversiteit en is schadelijk voor ecosystemen van boseilanden die in een laaglandstuwmeer ontstaan, maar vormt tevens een grote bron methaanuitstoot door het onder water zetten van vegetatie. Lees verder

De verwoestende invloed van de mens op de aarde

Omvang Noordpoolijs op 10 september 2016

De omvang van het Noordpoolijs op 10 september 2016. De gele lijn is het gemiddelde sinds het begin van de satellietwaarnemingen in 1981 tot 2010 (afb: NSIDC)

De mens heeft een verwoestende invloed op zijn leefomgeving dat loopt van klimaat-ontwrichting, milieuvervuiling, natuur-vernietiging, grondstof-uitputting tot wateruitputting, onder veel meer. Onderzoekers hebben nu een databank ingericht van, tot nu toe, driehonderd door de mens in gang gezette ontwikkelingen: de Human Impacts Database. Daaruit ontstaat het beeld van de mens al vernietiger van zijn eigen leefomgeving, want nee er is geen reserveaarde. Er zijn wel wat lichtpuntjes zoals de ontwikkeling van zonne- en windenergie. Lees verder

Bosomvang per aardbewoner 60% kleiner dan in 1960

Ontbossing Amazonegebied

De ontbossing is vooral het gevolg van uitbreiding van landbouw- en mijnactiviteiten

Het lijkt wel of overal op de wereld bos in brand staat. Dat is echter maar een oorzaak waardoor de bossen steeds minder aarde bedekken. Sedert 1960 is de omvang per aardbewoner met 60% gekrompen, voornamelijk door toedoen van de mens, zo leert nieuw onderzoek. Lees verder

Windmolens in bossen niet fijn voor vleermuizen

Vleermuizen en windmolens

Vleermuizen mijden in bossen de omgeving van windturbines (afb: Leibnizinstituut)

Windmolens moeten een belangrijk deel van de energie opwekken in een (gedachte?) groene toekomst, maar er kleven wel wat bezwaren aan deze vorm van hernieuwbare energie. Zo zouden die nogal wat vogels om zeep helpen en veel lawaai maken, maar nu hebben Duitse onderzoekers nog een ander probleem ontdekt. Ze zouden, vooral als ze in bossen worden geplaatst, vleermuizen doden en/of wegjagen. De onderzoekers stellen daarom windmolens uitsluitend in onbeboomde, open omgevingen te plaatsen. Lees verder

Oceanen dreigen (ook) misbruikt te worden

Vijftien aandachtsgebieden mbt de oceanen

De ‘lijst’ van vijftien aandachtsgebieden met betrekking tot (bescherming van) de biodiversiteit in de oceanen (afb: Nature)

De mens leert maar heel moeizaam. We worden steeds harder geconfronteerd met de gevolgen van, vriendelijk gezegd, ons ondoordachte handelen, maar gaan vervolgens weer enthousiast aan de gang met andere destructieve handelingen. De mensheid, althans die in de rijke landen, hebben het sprookje aangeklampt dat elektrische auto’s een (deel)oplossing zijn voor de klimaatcrisis die wij in het rijke deel van de wereld zelf hebben gecreëerd en dan blijkt dat we lithium nodig hebben. Die is ruim te vinden in oceanen, dus wat let ons? We vissen al langer die oceanen leeg, maar dieper zitten ook nog vissen. Ook natuurbranden blijken onverwachte negatieve gevolgen te hebben voor de oceanen. Uit de klimaatcrisis zouden we de dure boodschap kunnen destilleren dat we zuinig moeten zijn met de onze enige woonplaneet, maar die lijkt aan dovemansoren verspild, waarschuwen onderzoekers. Lees verder

Voedselvervoer grote klimaatvervuiler

Vervoer aardbeienHet vervoer van voedsel en voedselingrediënten veroorzaakt nogal wat broeikasgasuitstoot: rond eenvijfde van de uitstoot waarvoor de productie van voeding verantwoordelijk voor is. Vooral het verslepen van groenten en fruit in koelwagens zorgt voor hoge emissies, zo blijkt uit onderzoek. Die uitstoot is veel hoger dan tot nu toe werd aangenomen. Lees verder

“Waar blijven de wereldleiders als het om het klimaat gaat?”

Voorspellingen Club van Rome in Grenzen aan de groei

De voorspellingen van de Club van Rome in 1972 (stippellijnen) volgens het potverteerscenario lopen vrijwel gelijk met de werkelijke ontwikkelingen (afb: univ. van Melbourne)

Al in de jaren 70 en 80 werd (over)duidelijk dat de overconsumptie in de rijke landen niet alleen leidt tot uitputting van de grondstoffen, vernietiging van de natuur en nog meer ongerief maar ook tot het broeikaseffect veroorzaakt door bepaalde gassen zoals kooldioxide met als gevolg de aardopwarming. Jarenlang deden de veroorzakers of hun neus bloedde (burgers, politici en ondernemers) daarbij stevig geholpen door de oliebedrijven. In 2015 werd in Parijs het klimaatakkoord gesloten, maar dat werd meteen al als te laat en te weinig bevonden door klimaat- en milieuactivisten maar ook door veel klimaatwetenschappers. De redactie van Nature vraagt zich af waarom wereldleiders zo weinig aandacht hebben voor die duurzaamheidsbeweging, maar ik vrees dat dat blad zelf ook boter op het hoofd heeft zoals het gros van de publieksmedia en ondernemers.
Lees verder

Wat die hoogreactieve hydrotroxide-stoffen in de atmosfeer?

Isopreen

De (kale) structuur van isopreen (afb: WikiMedia Commons)

In de aardatmosfeer spelen de erg reactieve zuurstofverbindingen een belangrijke rol onder meer bij de afbraak van broeikasgassen. Nu hebben onderzoekers een nog niet eerder ontdekte klasse van zuurstofverbindingen in de atmosfeer ontdekt (althans, de waarschijnlijkheid daarvan aannemelijk gemaakt): de hydrotrioxideverbindingen die ontstaan door reacties tussen koolwaterstoffen in de atmosfeer en OH-radicalen. Daardoor zouden jaarlijks miljoenen tonnen van die waterstoftrioxiden in de atmosfeer kunnen ontstaan, denken de onderzoekers. Wat die kortlevende zeer reactieve verbindingen in de atmosfeer teweegbrengen moet nog worden uitgezocht. Lees verder