Amazonegebied loopt risico bij verdere ontbossing ‘kantelpunt’ te overschrijden

Droogte Amazonegebied 2023

Droogte in het Amazonegebied van juni tot en met november 2023 op basis van neerslag- en verdampingsgegevens (SPE-index) (afb: worldweatherattribution.org)

Als ontbossing en klimaatverandering onverminderd doorgaan, zou het Amazonewoud binnen enkele decennia geleidelijk kunnen veranderen in een gedegradeerd, graslandachtig ecosysteem, zo zou blijken uit nieuw onderzoek. De studie zou nieuw inzicht bieden in wanneer het regenwoud mogelijk een kantelpunt overschrijdt, waarop waarna herstel moeilijk zo niet onmogelijk wordt. Overigens worden er in Le Monde door wetenschappers kanttekeningen geplaatst bij de conclusies. Zo zou er niet een(=1) ‘kantelpunt’ zijn en zouden de onderzoekers de compelxiteit van het probleem hebben vereenvoudigd. Lees verder

Afrikaanse bossen nemen niet langer kooldioxide op

Afrikaanse bossen zijn van koolstofopnemers -uitstoters geworden

Bossen verdwijnen in Afrika en daarmee hun opnamecapaciteit voor kooldioxide (afb: Heiko Baltzer et al./Nature Scientific Reports)

De Afrikaanse bossen hebben na 2010 een schokkende ommekeer ondergaan en zijn van koolstofopne-mers in koolstof-uitstoters veran-derd. Onderzoekers hebben vastge-steld dat groot-schalige ontbos-sing in tropische gebieden heeft geleid tot enorme biomassaverliezen, die de winst door herplanting elders ruimschoots overtreffen. Deze verandering kan de wereldwijde inspanningen om klimaatverandering te vertragen ernstig ondermijnen. De wetenschappers waarschuwen dat de bescherming van bossen nu urgenter is dan ooit, maar wie zal het een zorg zijn (voeg ik=as daar wat mismoedig aan toe)? Lees verder

Amazoneregenwoud dreigt hypertropisch te worden

Shihuahuaco (Dipteryx micrantha)

De shihuahuaco (Dipteryx micrantha) is een langzaam groeiende boom die, uiteindelijk, gigantisch kan worden (afb: planet-a-mor.org)

Het Amazone-regenwoud kent momenteel een paar dagen of weken per jaar met hete droogte en extreem hoge temperaturen, maar onderzoekers zeggen dat dit tegen 2100 zou kunnen oplopen tot 150 dagen per jaar. Dat zullen de bomen niet lang overleven, vrezen ze. Lees verder

Uitstoot natuurbranden wellicht 70% hoger dan geschat

Broeikasuitstoot van landschapsbranden

De onderzoekers noemen het landschapsbranden. Vooral Afrika lijkt een grote ‘producent’ van broeikasgassen afkomstig van die branden (afb: Guido van der Werf et al./Nature Scientific Data)

De totale uitstoot van broeikasgassen en fijnstof door landschapsbranden is bijna 70% hoger dan eerder werd aangenomen, zo zagen onderzoekers van de universiteit Wageningen, NASA, BeZero Carbon en de universiteiten van Maryland en van Californië in Irvine, Californië. Het blijkt dat er wereldwijd veel meer kleine branden voorkomen dan eerder werd gedacht. Dit komt doordat satellieten deze kleinere branden niet goed registreerden en veel ervan niet werden meegenomen. Satellietgegevens zijn wezenlijk om de omvang van branden en de hoeveelheid verloren vegetatie te bepalen. De nieuwste satellietgegevens laten een aanzienlijk veranderd beeld zien. Lees verder

Afrikaanse bossen zijn per saldo broeikasgasuitstoters geworden

 Biomassawinst & -verlies Afrikaanse wouden

Winst en verlies van bovengrondse biomassa in Afrika (afb: Heiko Baltzer et al./Scientific Reports)

De Afrikaanse bossen, ooit belangrijke bondgenoten in de strijd tegen kli-maatverandering, zijn veranderd van een koolstofput in een koolstofbron, stellen onderzoekers op basis van nieuw onderzoek. Lees verder

Ontbossing Amazongebied zou extremere gevolgen hebben dan nu voorzien

Ontbossing Amazonegebied

Vaak worden de bossen platgebrand om plaats te maken voor landbouwgrond, maar de ontbossing kan er ook toe leiden dat de rest van het regenwoud wordt aangetast door veranderde weersomstandigheden (afb: Futura-Sciences)

De mogelijke zichzelf in stand houdende verdwijning van het Amazoneregenwoud is zorgelijk. De zorg is dat die voortgaande ontbossing de waterkringloop van het Amazonegebied ernstig zou kunnen aantasten, wat het resterende bos verder zou kunnen schaden door de verminderde jaarlijkse neerslag. Nu hebben onderzoeksters rond  Arim Yoon van het Max Planckinstituut voor meteorologie een geavanceerder klimaatmodel gebruikt om de gevolgen van de voortgaande ontbossing van het Amazonegebied te kunnen voorspellen. Zij kwamen tot de conclusie dat die ontbossing veel extremere gevolgen kan hebben dan nu voorspeld met extreme regenval, stormen en hitte. Lees verder

Europese bossen leggen steeds minder koolstof vast

Europese bossen

Europa wordt steeds groener, maar met de verkeerde, want weinig diverse, bossen die steeds minder kooldioxide opnemen

Bossen beslaan ongeveer 40%t van het landoppervlak van de EU. Tussen 1990 en 2022 absorbeerden ze ongeveer 10% van de door de mens veroorzaakte koolstofuitstoot van het continent. De opname van koolstofdioxide door bossen neemt echter steeds verder af, zo blijkt. Dat brengt de klimaatdoelen van de EU in gevaar, stellen de onderzoekers. Om deze ontwikkeling te stoppen of om te keren, bevelen ze concrete maatregelen aan in onderzoek en bosbeheer. Lees verder

In 2024 is in Brazilië 300 000 km² oerwoud afgebrand

Zuid-AmerikaIn Brazilië is in 2024 zo’n 300 000 km² oerwoud verbrand, een oppervlakte ongeveer zo groot als Italië. Belangrijke oorzaak voor dit droevige record is de massale en langdurige droogtes in Zuid-Amerika, maar ook illegale houtkap speelde daarbij een rol. Lees verder

De branden in Canada beginnen steeds vroeger en worden steeds heftiger

Het is al weer vroeg in het seizoen mis in Canada. In de provincies Manitoba en Saskatchewan in het midden van het  Noord-Amerikaanse land is de noodtoestand uitgeroepen vanwege de grote natuurbranden die er woeden, bevorderd door droogte en relatief hoge temperaturen. Lees verder

Droogte nekt regenwoud niet, maar zorgt wel voor minder biomassa

Droogte en regenwoud

De voorlopige resultaten van het Esecaflorproject (afb: Lucy Rowland et al./Nature Ecology & Evolution)

Door droogte veroorzaakte sterfte zal naar verwachting leiden tot aanzienlijk verlies van biomassa in het Amazonegebied, zeggen onderzoeksters die een langjarig onderzoek (het Esecaflor-project) uitvoeren naar de effecten van droogte op tropische regenwouden. Ze dekten delen van het regenwoud af met kunststof platen waardoor die vegetatie daar minder water kreeg en vergeleken de ontwikkelingen daarvan met de toestand in het nabijgelegen onbedekte regenwoud. De onderzoeksters hebben nu voorlopige resultaten gepubliceerd van de eerste 22 jaar. Ze stellen dat een stuk regenwoud in het Amazonegebied, dat meer dan twee decennia aan grootschalige (experimentele) droogte werd blootgesteld, ecohydrologische stabiliteit bereikte, maar wel met een geringere biomassavolume. Lees verder