Weg met de ‘economie’ die natuur en klimaat schaadt

Replacing GDP by 2030

Vervangen van het bbp in 2030 (afb: univ van Cambridge)

Staathuishoudkunde heette het vroeger, maar tegenwoordige behelpen we ons met ‘economie’, maar wat wij onder ‘economie’ verstaan beslaat maar een klein gedeelte van wat staathuishoudkunde inhoudt. Met een dreigende klimaatkatastrofe in aantocht beseffen we dat die ‘economie’ ons naar die katastrofe heeft geleid. De ‘economie’ compleet met de meetlat brutobinnenlands product moet op de schop. Ik (=as) zou zeggen ‘Weg met het kapitalisme met zijn allesvernietigende winstmaximalisering’, maar moet bekennen dat ik geen redelijk alternatief heb anders dan strenge regulering. Lees verder

Duitsland wil leveren, alleen de auto wordt gemist

COP27In de aanloop naar de COP27-bijeenkomst in Egypte wil Duitsland laten zien dat ondanks de kolen en de vloeibaargasinstallaties het menens is de broeikasgasuitstoot in 2030 met 65% te verminderen ten opzichte van 1990. Alle ministeries leveren hun bijdrage: economie (een Groene minister), Milieu (een Groene minister), Wonen (een SPD-minister) en Landbouw (een Groene minister). Alleen Verkeer laat het afweten en daar zit nu net een liberale minister: Volker Wissing..
Lees verder

EU faciliteert autobouwers met afzwakking milieuregels

Ro(n)kende autoKeer op keer blijkt dat de Nederlandse maar vooral de Europese autoriteiten de oren laten hangen naar de autobranche. De milieunormen voor auto’s zouden met Euro 7 in 2025 aanzienlijk worden aangescherpt, maar het lijkt er op dat die regels worden afgezwakt. De (benzine)auto zou, om wat voor een reden dan ook, betaalbaar moeten blijven, terwijl de auto nota bene een grote milieu-, materiaal- en klimaatverpester is. Lees verder

We zijn al vijftig jaar aan het aftellen maar weigeren te handelen

Mojib Latif: CountdownAl vele jaren probeert de Duitse klimaatonderzoeker Mojib Latif de mensheid te waarschuwen voor een dreigende, door de mens veroorzaakte klimaatontwrichting, maar die wil maar niet luisteren. Uit louter frustratie heeft hij maar weer eens een boek geschreven: We tellen af (al meer dan vijftig jaar). Of dat wel zal helpen? Lees verder

Algenkweek kan het Zuidelijk Halfrond grote eiwitleverancier maken

ALgenkwekerij op het land

Algenkwekerij (afb: Cornelluniversiteit)

Dat de landbouw radicaal op de schop moeten vanwege de destructieve gevolgen die die heeft voor milieu en klimaat is overduidelijk. Algen zijn al vaak genoemd als alternatieve en groenere voedselbron (in meer opzichten) dan de traditionele landbouwproducten. Nu komen onderzoekers met de stelling dat algenkweek het Zuidelijk Halfrond (het Arme Zuiden) tot ‘broodmand’ van het arme zuiden kan maken.
Het kweken van eiwitrijke algen op land (‘gevoed’ met zeewater) op het Zuidelijk Halfrond zou de voedselproductie met 50% kunnen verhogen, stellen de onderzoekers. Dat is goed nieuws voor een wereld die momenteel achtmiljard mensen huisvest. Dat aantal zal in 2050 zijn gegroeid tot tienmiljard. Lees verder

Waar blijven de houtsnijdende klimaatmaatregelen? (opinie)

Autowegen

De auto is bepalend voor de infrastructuur (afb: arno s)

Hoewel we met de mond belijden dat de klimaat-ontwrichting een belangrijk en groot probleem is lijken we, dat wil zeggen de consumenten in de rijke landen die voor de klimaatverandering verantwoordelijk zijn, niet de harde conclusies te willen trekken die het temperen van die ontwrichting onvermijdelijk maken. Waar blijven de maatregelen die direct hout snijden? Die zijn er wel degelijk maar er wordt nauwelijks over gesproken.Ik rijd nog wel eens op de fiets door Nederlands. Dan moet ik constateren dat dit ideale fietsland (korte afstanden en vlak) vrijwel geheel beheerst wordt door de auto. Begin dit jaar waren er in in Nederland 8,9 miljoen auto’s. Daarvan rijdt het overgrote deel (>95%) nog steeds op fossiele brandstof. De energie die die auto’s gebruiken gaat voor meer dan 90% naar het verplaatsen van die voertuigen zelf. Dat geldt ook voor elektrische auto’s, die, waarom dan ook, als (deel)oplossing worden gezien voor het klimaatprobleem. Totale energieverspilling. Net zoals het doelloos rondrijden in onnutte voertuigen dat voor sport doorgaat.

1. Een belangrijke klimaatmaatregel zou het terugbrengen van het gewicht van de auto zijn, dé bron van die energieverspilling van auto’s. Om te beginnen zouden personenwagens niet zwaarder mogen zijn dan 1000 kg en dat plafond zou steeds verder moeten worden verlaagd. Dat levert een enorme winst op voor klimaat, milieu en grondstofbeschikbaarheid.
2. In Nederland is de infrastructuur geheel ingericht op de auto’s. Die neemt een belangrijk deel van de schaarse ruimte in dit dichtbevolkte land in. Nederland heeft een uiterst hoge wegdichtheid. Toch blijft de Nederlandse overheid mikken op nog meer asfalt. Dat zou zijn om filevorming te voorkomen, maar dat is natuurlijk grote onzin. Die files worden gevormd door voertuigen die voor het overgrote deel maar een persoon bevatten.
Op dat punt valt nog veel te winnen. Je zou rekeningrijden moeten invoeren, waarbij het aantal onbezette plaatsen worden belast of reiskostenvergoeding koppelen aan het aantal meereizigers die iemand meeneemt. Ik geef toe dat de uitvoering daarvan lastig is, maar meer asfalt heeft altijd maar voor zeer korte tijd de files verminderd. Bovendien nemen wegen schaarse ruimte in beslag. Geen mm2 asfalt meer in Nederland, sterker nog: er kan best wel wat weg weg. Schept meteen wat ruimte voor de miljoen huizen (met zonnepanelen en -collectoren) die in Nederland moeten worden gebouwd.
3. Dat de landbouw op de schop moet weten we al tientallen jaren, maar wat hebben we daar hier in Nederland aan gedaan? Nu het conflict tussen landbouwsector en de politiek na veertig jaar onbewegelijkheid uit de hand loopt wordt er net gedaan of de boeren moeten ophouden met boeren. Dat is natuurlijk nonsens. Voeding is onze enige basisbehoefte (de rest is secundair of nog trivialer). Boeren moeten anders gaan boeren. De vleesproductie is een geweldig klimaatbelasting, dus daar moeten we van af. Ook de zuivel is niet bepaald klimaatzuiver, niet in de laatste plaats door de noodzaak dan veevoer te moeten produceren. Onze voeding moet veel plantaardiger worden of misschien wel geheel. Daar valt een hoop te winnen voor klimaat, milieu en onze gezondheid.
4. Verpakkingsmateriaal is een gigantisch probleem. Dat komt met de schaalvergroting van de distributie van producten. Kwetsbare en moeilijk houdbare producten worden stevig ingepakt/verpakt en al dat materiaal wordt meestal maar een keer gebruikt en vervolgens weggegooid. Statiegeld is een goed systeem om die afvalberg te verminderen, maar de grootwinkelbedrijven hebben het statiegeld vrijwel geheel uit hun systeem verdreven. Hef statiegeld op alle verpakkingsmateriaal en maak de producent en detailhandel verantwoordelijk voor de (her)verwerking of het hergebruik daarvan.
5. Bedrijven moeten worden verplicht van elk product dat ze op de markt brengen een levenscyclusanalyse te laten maken voor de effecten op klimaat, milieu en grondstofvoorraden naast de normale beoordeling op deugdelijkheid en veiligheid. Die analyses zouden ook voor bestaande producten moeten worden gemaakt (met alle consequenties van dien). Er zullen regels moeten komen waaraan producten moeten voldoen om op de markt te mogen worden gebracht/gehandhaafd.
6. In de bouw is ook een hoop klimaat- en milieuwinst te behalen. Slopen van gebouwen wordt moeilijker gemaakt. Ook zal van nieuw te bouwen huizen en bedrijfsgebouwen vooraf een milieu- en klimaateffectrapport moeten worden gemaakt.
7. We zullen heel hard moeten nadenken over het systeem dat ons heeft gemaakt tot vernietigers van onze woonplaneet: het kapitalisme. Dat streeft naar winstmaximalisatie en het enige dat telt in dat systeem is of je er geld mee kan verdienen. Ooit heb ik op school geleerd dat economie de verdeling van de schaarste is, maar wat wij nu economie noemen is louter geldeconomie. Hoe zo’n nieuw systeem er uit zou moeten zien weet ik niet, maar op (eigen) winst beluste bedrijven zouden niet de aandrijvers van dat systeem moeten zijn. De verdeling van de schaarste moet leidend worden.
8. In feite zou van alle sectoren moeten worden nagegaan hoe schadelijk ze voor milieu en klimaat zijn. De luchtvaart is daarvan een kwalijke voorbeeld en die bedrijfstak zal drastisch moeten worden ingekrompen. Er zijn meer sectoren die over de schreef gaan zoals grondstofwinning en bouw (naast natuurlijk de landbouw). Dat vergt een grote schoonmaak.
9. Alle nieuwe gebouwen en woningen zouden moeten worden voorzien van zonnepanelen en -collectoren. Wellicht dat ook (organische) zonnecollectoren kunnen worden ‘ingebouwd’ in vensters. Zonneparken op kostbare grond zijn uit den boze. Uiteraard worden gebouwen goed geïsoleerd.
10. Er moet breed ingezet worden op consuminderen, niet in de laatste plaats op het gebied van energieverbruik. Hoeveel machines hebben we nodig om te leven? Het leven wordt een stuk actiever als we onze auto aan de kant zetten en ons per fiets verplaatsen (desnoods een elektrische) en ga nou niet beweren dat dat niet mogelijk is.

10. Een laatste maatregel (voor dit overzicht van ‘snelle’ maatregelen) is niet door afzonderlijke landen uit te voeren, maar moet wereldwijd worden aangepakt. Je zou bijna zeggen dat we daarvoor een wereldregering nodig hebben, maar zolang die er niet is moeten we die taak maar aan de VN toeschuiven. De wereld heeft, zoals we gemerkt hebben, grenzen. Een van die grenzen wordt gesteld door het natuurlijke herstelvermogen van de aarde. Die grens overschrijden we al jaren, vooral door toedoen van het bovenmatige consumptiegedrag in de rijke landen. Ook grondstofvoorraden zijn niet oneindig werd al in 1972 geconstateerd. Die grenzen geven onze (=de wereldbevolking) mogelijkheden aan (maar die hoeven we niet helemaal op te gebruiken). Het lijkt ook verstandig grenzen aan de wereldbevolking te stellen, want hoe meer volk hoe minder te verdelen.

Ik noem hier een aantal zaken die soms direct kunnen worden ingevoerd en andere die wat langere voorbereiding vergen, maar ons (=Nederland) een stuk op weg helpen op de dreigende klimaatontwrichting af te wenden. Ongetwijfeld zijn er nog meer te bedenken, maar mijns inziens zijn dit maatregelen die (relatief) snel hout snijden en uiteraard zal de fossiele industrie zo snel mogelijk moeten worden afgebouwd.

as

De verwoestende invloed van de mens op de aarde

Omvang Noordpoolijs op 10 september 2016

De omvang van het Noordpoolijs op 10 september 2016. De gele lijn is het gemiddelde sinds het begin van de satellietwaarnemingen in 1981 tot 2010 (afb: NSIDC)

De mens heeft een verwoestende invloed op zijn leefomgeving dat loopt van klimaat-ontwrichting, milieuvervuiling, natuur-vernietiging, grondstof-uitputting tot wateruitputting, onder veel meer. Onderzoekers hebben nu een databank ingericht van, tot nu toe, driehonderd door de mens in gang gezette ontwikkelingen: de Human Impacts Database. Daaruit ontstaat het beeld van de mens al vernietiger van zijn eigen leefomgeving, want nee er is geen reserveaarde. Er zijn wel wat lichtpuntjes zoals de ontwikkeling van zonne- en windenergie. Lees verder

Plantaardig ‘vlees’ gezonder en duurzamer dan dierlijke producten

Plantaardige beefburger

Plantaardige beefburger: het heeft kennelijk zin die op vlees te laten lijken om consumenten over te halen

Plantaardige vleesvervangers zijn beter voor milieu en klimaat dan dierlijke producten en ook nog eens goed voor de volksgezondheid, zo blijkt uit recent onderzoek. Lees verder

Voedselvervoer grote klimaatvervuiler

Vervoer aardbeienHet vervoer van voedsel en voedselingrediënten veroorzaakt nogal wat broeikasgasuitstoot: rond eenvijfde van de uitstoot waarvoor de productie van voeding verantwoordelijk voor is. Vooral het verslepen van groenten en fruit in koelwagens zorgt voor hoge emissies, zo blijkt uit onderzoek. Die uitstoot is veel hoger dan tot nu toe werd aangenomen. Lees verder

“Waar blijven de wereldleiders als het om het klimaat gaat?”

Voorspellingen Club van Rome in Grenzen aan de groei

De voorspellingen van de Club van Rome in 1972 (stippellijnen) volgens het potverteerscenario lopen vrijwel gelijk met de werkelijke ontwikkelingen (afb: univ. van Melbourne)

Al in de jaren 70 en 80 werd (over)duidelijk dat de overconsumptie in de rijke landen niet alleen leidt tot uitputting van de grondstoffen, vernietiging van de natuur en nog meer ongerief maar ook tot het broeikaseffect veroorzaakt door bepaalde gassen zoals kooldioxide met als gevolg de aardopwarming. Jarenlang deden de veroorzakers of hun neus bloedde (burgers, politici en ondernemers) daarbij stevig geholpen door de oliebedrijven. In 2015 werd in Parijs het klimaatakkoord gesloten, maar dat werd meteen al als te laat en te weinig bevonden door klimaat- en milieuactivisten maar ook door veel klimaatwetenschappers. De redactie van Nature vraagt zich af waarom wereldleiders zo weinig aandacht hebben voor die duurzaamheidsbeweging, maar ik vrees dat dat blad zelf ook boter op het hoofd heeft zoals het gros van de publieksmedia en ondernemers.
Lees verder