De kwalijke rol van ons ongebreidelde bewegen in het klimaatverhaal

autoverkeer

Autoverkeer nauwelijks thema voor klimaatbeleid in de EU

Onze mobiliteit heeft grote gevolgen voor milieu, klimaat, volksgezondheid en grondstofvoorraden, maar tot nu toe wordt het vervoermiddel bij uitstek in de rijke landen, de auto, geheel ontzien. Hier en daar worden wel data genoemd waarop de fossiele auto (die met verbrandingsmotoren) wel genoemd, maar voorlopig wordt er weinig gedaan aan het terugdringen van de broeikasgasuitstoot en de energieverspilling die het autodom met zich meebrengt. Onderzoek van het Mercatorinstituut voor klimaatverandering in Berlijn zou hebben uitgewezen dat het verhogen van de brandstofprijzen een deugdelijk instrument is om de fossiele auto de wereld uit te helpen. Opmerkelijk genoeg zetten ook deze onderzoekers hun kaarten op de elektrische auto als ‘groen’ alternatief voor de fossiele auto. Dat is een gevaarlijk sprookje. Lees verder

Schrap vlees (en de auto) van je dagelijkse menu

Voedingswaarde tegen milieu- en klimaateffecten

Voedingswaarde tegen klimaat- en milieueffecten (afb: PNAS/Michael Clark et. al.)

Vaak wordt net gedaan of de strijd tegen klimaat-verandering voorbehouden is aan bedrijven en, vooral, de overheid, maar wij overconsu-merende bewoners  van dit deel van de aardkloot kunnen zelf ook een aanzienlijke bijdrage leveren. Zo heeft onderzoek (weer eens) uitgewezen dat we drastisch op vlees moeten bezuinigen en er liefst helemaal van af moeten zien. Op de lijst van de slechtste van de ruim 57 000 producten die er in het VK en Ierland worden verkocht staan vlees en vleeswaren ‘fier’ bovenaan. Lees verder

Opinie: Laat het klimaatbeleid niet over aan ingenieurs

Maarten Steinbuch en Van de weide van TU Eindhoven

Maarten Steinbuch (links) en Carlo van de Weijer van TU Eindhoven

Gister zat ik vol verwachting klaar voor een uitzending van Tegenlicht van de VPRO over de mobiliteit in een wereld waar het klimaat door toedoen van de mens sterk aan het veranderen is. Dat programma viel niet mee. De omroep had vrijwel alleen maar ingenieurs voor de camera gehaald en zoals ingenieurs eigen zagen die overal een oplossing voor. Zelfs het klimaat zouden we via kooldioxideafvang kunnen regelen alsof aan de knop van de cv-thermostaat draaien, opperde een van het spraakmakende tweetal (Maarten Steinbuch en niet Carlo van de Weijer) in het 55 jaar oude Evoluon in Eindhoven. Typische ingenieursdroom. Lees verder

Minder auto’s en minder vliegen helpt bestrijden klimaatverandering

autoverkeer

In rijke landen is de infrastructuur en regelgeving helemaal afgestemd op de auto

In een artikelreeks over de overconsumptie in de rijke landen besteedt Le Monde vandaag aandacht aan onze verslaving aan mobiliteit. We zullen, stelt de krant, veel minder auto moeten rijden en het vliegen vrijwel moeten uitbannen. Dat kan door onder meer rit- en autodelen, maar ook door in de ruimtelijke ordening een grote plaats in te ruimen voor minder schadelijk vervoersmogelijkheden als fiets en openbaar (land)vervoer. Lees verder

Het gaat over overconsumptie en niet over broeikasgassen

Voedselverspilling

Verspilling. Veel gaat in de voedselketen al verloren voordat de consument het gekocht heeft en dat geldt veel meer sectoren in de rijke landen …

In het Franse dagblad Le Monde staat een artikel over (het bestrijden van) de klimaatcrisis waarin eindelijk eens man en paard worden genoemd: de klimaatcrisis is veroorzaakt door de overconsumptie in rijke landen. Het gaat niet in de eerste plaats om het terugdringen van de broeikasgassen maar om het terugdringen van die overconsumptie. Daarbij laat de krant een plaatjes zien waar de grootste besparingen zijn te bereiken: de auto, het eigen energieverbruik en het schrappen van vlees uit het menu. Lees verder

‘Grenzen aan de groei’ verscheen 50 jaar geleden!

Grenzen aan de groeiIn 1972 verscheen het rapport ‘Grenzen aan de groei’ van de Club van Rome dat waarschuwde voor de gevolgen van onbelemmerde groei van economie en wereldbevolking. Dat rapport heeft geleid tot veel discussie en, met name in Europa en de VS, veel milieuwetgeving, maar de harde boodschap (Grondstofvoorraden zijn eindig) werd al snel vergeten. Nu vijftig jaar later worden we keihard met de neus op de sedertdien ontkende feiten gedrukt. Inmiddels is de wereldbevolking meer dan verdubbeld (van 3,8 naar ongeveer 8 miljard) en rijden er op de wereld zo’n 1,4 miljard auto’s rond (het toppunt van energie- en grondstofverspilling). In 1972 zouden dat er ongeveer 300 miljoen zijn geweest. Ondanks alle klimaatretoriek doen we nog steeds of onze neus bloedt… Lees verder

Versnelt de oorlog in Oekraïne het einde van fossiel?

Rusland gas en olieLaat me duidelijk zijn: de inval van Poetin in Oekraïne is een misdaad en een menselijk drama. Het lijkt er echter op dat de oorlog in dat land het afscheid van fossiele brandstoffen zal versnellen, althans in dit deel van de wereld. Uiteindelijk zal Rusland aan het kortste eind trekken. Allerlei landen beloven zich versneld af te keren van Russisch olie en gas. Laten we hopen dat dat ‘gat’ niet zal worden opgevuld met steenkool, maar met energiebesparing en de versnelde invoering van duurzame energie. Lees verder

DenkWerk zet aan tot nadenken over ons handelen

DenkWerkIn de Volkskrant staat een vraaggesprek met mensen van DenkWerk, waarin bestuurders en mensen uit de zakenwereld nadenken over wat we met de wereld, om te beginnen met Nederland, aan moeten. Volgens deze denktank is ons consumptiepatroon verantwoordelijk voor de nu dreigende klimaastcrisis. Een stelling die mij (=as) uit het hart gegrepen is, maar ik zou natuurlijk ook willen weten hoe die denktankers zelf in dit verhaal staan gedurende de afgelopen, laten we zeggen, dertig jaar. Hoeveel boter hebben zij op hun hoofd? Lees verder

De elf klimaatredders van New Scientist (?)

Het Engelse blad New Scientist is, voor zover ik het ken, normaal gesproken een blad dat nuchter over wetenschap schrijft. Dat komt bij het begin van 2022 met een overzicht van elf klimaatoplossingen. Of dat allemaal ook ‘oplossingen’ zijn waag ik te betwijfelen. Erger nog, het blad slaat hier en daar de plank stevig mis. Moet ik dit stukje nu zien als nepnieuws? Dat (elektrische) auto’s goed zijn voor het klimaat is gewoon regelrechte onzin. Energiebesparing noemt het blad niet en ook van consuminderen is in het blad geen sprake. Lees verder

Klimaatneutraliteit alleen te bereiken met consuminderen

Scenario's Ademe

De vier scenario’s naar klimaatneutraliteit van Ademe (‘frugale’ betekent ‘spaarzaam’) (afb: transitions2050.ademe.fr)

De klimaatverandering is louter een gevolg van de overdadige consumptie in de rijke landen. Er zijn in de wereld 1,2 miljard mensen te dik, terwijl 800 miljoen niet genoeg te eten krijgen. Het lijkt dan ook logisch dat wij bewoners van die rijke landen fors moeten minderen: zuiniger met energie en grondstoffen, (veel) minder dierproducten en uiteraard ook weg met de fossiele brandstoffen. Klimaatneutraliteit is alleen haalbaar door consuminderen in de rijke landen, stelt Le Monde op basis van een aantal rapporten. Alle scenario’s daaruit wijzen maar een kant op: zuinigheid. Wij in het rijke deel van de wereld zullen onze behoeften drastisch moeten inperken, maar wat vooral belangrijk is dat we verantwoordelijk moeten leren leven. Lees verder