Temperatuureffect ki-datacentra. De rode lijn is de gemiddelde opwarming (afb: Andrea Manioni et al./ArXiv)

Onderzoekers rond Andrea Marinoni van de universiteit van Cambridge hebben gekeken naar de eilandtem-peraturen rond grote datacentra voor ki-toepass-ingen. Volgens hun berekeningen kunnen de tempe-raturen rond die hypercentra wel tot 9°C stijgen binnen 1 km van die centra. Volgens hen zouden er wereldwijd zo’n 340 miljoen mensen getroffen worden daar die extra ‘ki-warmte’. Ze stellen overigens dat er wel mouwen te passen zouden zijn aan die gigantische energiehonger van kunstmatige intelligentie. Overigens betreft het hier een nog niet door collega’s beoordeeld artikel. Ondanks de zorgen in Nederland over de ki-honger zouden er hier de komende jaren nog zeker zeven datacentra bij komen.
De sterke en continue groei van ki-diensten leidt tot een gestage toename van datacentra voor ki-gebruik wereldwijd, met de onvermijdelijke stijging van hun energieverbruik. Het is tot nu toe niet bekend hoe deze energiehonger voor rekenkundige doeleinden de omgeving zal beïnvloeden.
Marinoni en de zijnen hebben vooral gekeken naar de hypercentra voor ki. Ze hebben daarbij gebruik gemaakt van metingen van de landtemperatuur die de afgelopen decennia door verschillende meetplatforms zijn verzameld. Op basis daarvan denken ze dat ze een goede inschatting kunnen maken van de temperatuurstijging wereldwijd in de omgeving van ki-datacentra.
Ze schatten dat de landtemperatuur gemiddeld met 2°C stijgt na de start van de activiteiten van een ki-datacentrum, waardoor lokale microklimaatzones ontstaan, die ze het datawarmte-eilandeffect noemen. Dat zou gevolgen hebben voor de leefomgeving van meer dan 340 miljoen mensen, denken ze, en die gevolgen zijn allesbehalve verwaarloosbaar. Die opmerkelijke invloed op gemeenschappen en regionaal welzijn
zou aanleiding moeten zijn voor ontwikkeling van een milieu- en klimaatvriendelijke(r) vorm van ki, vinden ze .
Ze analyseerden de temperatuurgegevens van datacentra tussen 2004 en 2025. Ze namen de temperatuurstijgingen mee rond de onderzochte datacentra ten opzichte van de gemiddelde temperatuurstijging in de vijf jaar voorafgaand aan de inwerkingtreding van de centra.  Voor hun onderzoek hebben ze gebruik gemaakt van de databank van het Internationale EnergieAgentschap (IEA). Die bevat meer dan 11000 locaties over de hele wereld, waarvan 8472 datacentra in weinig in dunbevolkte gebieden zijn gebouwd.

Tot 9,1°C

De gemiddelde landtemperatuurstijging over de datacentra bedraagt ​​2,07°C, terwijl het minimum en maximum respectievelijk 0,3 °C en 9,1 °C bedragen. Deze resultaten noemen de onderzoekers buitengewoon indrukwekkend, vooral gezien het feit dat de typische temperatuurstijging veroorzaakt door het meest kenmerkende voorbeeld van een combinatie van antropogene activiteiten – het stedelijk hitte-eilandeffect – is geschat op 4°C tot 6°C.

De temperatuursinvloed van de hypercentra is niet beperkt tot de directe omgeving van hun locaties, stellen de onderzoekers. Ze berekenden de temperatuurstijging over grotere gebieden die cirkelvormig rond de datacentra zijn gerangschikt tot 10 km. Het datawarmte-eilandeffect lijkt met 30% af te nemen binnen een straal van 7 km rond de datacentra. In het bijzonder is er een gemiddelde maandelijkse landtemperatuurstijging van 1°C gemeten tot op 4,5 km van de ki-hypercentra.
De toenemende vraag naar ki-diensten heeft wereldwijd geleid tot een groei van datacentra met een extreme energiehonger. Het datawarmte-eilandeffect kan daardoor gevolgen hebben voor welzijn, de gezondheidszorg, de energievoorziening en de demografische systemen rond die ki-centra.
Aangezien de trends in het energieverbruik van datacentra naar verwachting een sterke
groei zullen laten zien in de nabije toekomst, zou het data-hitte-eilandeffect een belangrijke extra factor kunnen worden in duurzaamheidsstreven in een veranderend klimaat, met een sterke invloed op gemeenschappen op lokaal, regionaal en internationaal niveau.

Dat vereist daarom onderzoek in complexe systemen met verschillende dreigingen, stellen de onderzoekers. Ze geven een overzicht van mogelijke oplossingen om het hitte-eilandeffect te verminderen door verbetering van algorimtes en gebruikte apparatuur.  Die zouden verder kunnen worden uitgewerkt en ingevoerd om erger te voorkomen, aldus Marinoni c.s.

Bron: New Scientist