Stijging wereldbevolking: we zijn met veel te veel (afb: Corey Bradschaw et al./Environtmental Research)
De mensheid heeft de grenzen van de aarde al overschreden, waarschuwen onderzoekers. De huidige wereldbevolking van 8,3 miljard mensen ligt ver boven wat op de lange termijn kan worden volgehouden zonder ecosystemen uit te putten, de klimaatverandering te verergeren en de voedsel- en waterzekerheid te bedreigen.
Volgens een omvangrijke nieuwe studie, die meer dan 200 jaar aan bevolkings- en milieugegevens analyseert, leeft de mensheid mogelijk al ver boven wat de aarde duurzaam kan dragen. Onderzoekers ontdekten dat bevolkingsgroei ooit innovatie en expansie stimuleerde, maar dat deze trend decennia geleden omsloeg toen de hulpbronnen van de planeet steeds meer onder druk kwamen te staan.Een nieuwe studie waarschuwt dat de mensheid meer druk op de aarde uitoefent dan de planeet duurzaam aan kan. Dat baart zorgen over de toekomstige voedselzekerheid, klimaatstabiliteit en het menselijk welzijn. De onderzoekers zeggen dat de situatie ernstig is, maar ze geloven ook dat het afremmen van de bevolkingsgroei en het veranderen van consumptiepatronen nog steeds kunnen helpen om de risico’s op de lange termijn te verminderen.
De onderzoekers concluderen dat de mensheid de duurzame draagkracht van de aarde al heeft overschreden. Wetenschappers zeggen dat de aanhoudende bevolkingsgroei in combinatie met het huidige gebruik van grondstoffen de ecosystemen en samenlevingen wereldwijd nog meer onder druk zal zetten.
De studie analyseerde meer dan 200 jaar aan wereldwijde bevolkingsgegevens en identificeerde een belangrijk keerpunt in de menselijke bevolkingstrends dat begon halverwege de twintigste eeuw.
Volgens hoofdauteur Corey Bradshaw van de Flindersuniversiteit is dat een duidelijk teken dat de mensheid de natuurlijke grenzen van de planeet overschrijdt. “De aarde kan de manier waarop we grondstoffen gebruiken niet bijbenen. Ze kan zelfs de huidige vraag niet aan zonder ingrijpende veranderingen en onze bevindingen tonen aan dat we de planeet zwaarder belasten dan ze aankan,” aldus Bradshaw.
De onderzoekers analyseerden historische bevolkingsgegevens en gebruikten ecologische groeimodellen om veranderingen in zowel de bevolkingsomvang als de groeisnelheid in de loop der tijd te bestuderen. Ze vergeleken trends in verschillende wereldregio’s en onderzochten hoe bevolkingsgroei samenhangt met klimaatverandering, koolstofemissies en ecologische voetafdruk. Hun doel was om beter te begrijpen hoe een groeiend aantal mensen bijdraagt aan de belasting van het milieu.
Volgens de studie versnelde de bevolkingsgroei vóór de jaren ’50, toen het aantal mensen wereldwijd toenam. Meer mensen leidden tot meer innovatie, een hoger energieverbruik en technologische vooruitgang die verdere groei ondersteunden.
Dat patroon veranderde begin jaren ’60. Hoewel de wereldbevolking bleef groeien, begon de groei af te nemen. Bradshaw: “Deze verschuiving markeerde het begin van wat we een ‘negatieve demografische fase’ noemen. Het betekent dat een toename van het aantal mensen niet langer leidt tot snellere groei. Toen we deze fase onderzochten, ontdekten we dat de wereldbevolking waarschijnlijk ergens tussen de 11,7 en 12,4 miljard mensen zal pieken tegen het einde van de jaren 2060 of in de jaren 2070, als de huidige trends aanhouden.”
Bradshaw stelt dat deze bevolkingsgroei alleen mogelijk is omdat samenlevingen sterk afhankelijk zijn geweest van fossiele brandstoffen en natuurlijke hulpbronnen sneller hebben verbruikt dan de aarde ze kan aanvullen. “De werkelijk duurzame bevolking ligt veel lager en dichter bij wat de wereld in het midden van de twintigste eeuw kon dragen. Onze berekeningen laten een duurzame wereldbevolking zien van ongeveer 2,5 miljard mensen, ervan uitgaande dat iedereen binnen de ecologische grenzen leeft en een comfortabele, economisch zekere levensstandaard heeft.”
Afhankelijkheid
Volgens de studie heeft de afhankelijkheid van fossiele brandstoffen de effecten van ecologische overbelasting tijdelijk gemaskeerd door de voedselproductie, industriële groei en energievoorziening te ondersteunen. Dezelfde processen hebben echter ook de klimaatverandering, vervuiling en milieuvervuiling verergerd.
De onderzoekers vonden ook sterke verbanden tussen de bevolkingsomvang en de stijgende wereldtemperatuur, de groeiende ecologische voetafdruk en de toegenomen CO2-uitstoot tijdens de negatieve demografische fase. Ze concludeerden dat de totale bevolkingsomvang de milieuveranderingen sterker verklaart dan alleen de consumptie per hoofd van de bevolking.
Volgens Bradshaw zegt dat zowel de bevolkingsgroei als de consumptiepatronen de druk op de planeet verhogen. “De huidige koers van de mensheid zal samenlevingen in diepere crises storten, tenzij we actie ondernemen. Er staan grote veranderingen op stapel.” .
“De levensondersteunende systemen van de planeet staan al onder druk en zonder snelle veranderingen in hoe we energie, land en voedsel gebruiken, zullen miljarden mensen te maken krijgen met toenemende instabiliteit. Onze studie toont aan dat deze grenzen niet theoretisch zijn, maar zich nu al aan het ontvouwen zijn (=merkbaar zijn; as).”
De onderzoekers benadrukken dat de studie geen plotselinge ineenstorting van de beschaving voorspelt. In plaats daarvan beschrijven ze het als een realistische inschatting van de toenemende druk die de toekomst van de mensheid vormgeeft. Tot de risico’s die verbonden zijn aan het overschrijden van het ‘biovermogen’ van de aarde behoren verergerende klimaateffecten, verlies van biodiversiteit, afnemende voedsel- en waterzekerheid en toenemende ongelijkheid.
Bradshaw zegt dat samenlevingen moeten heroverwegen hoe land, water, energie en grondstoffen worden gebruikt als toekomstige generaties veilig en duurzaam willen leven. “Kleinere bevolkingen met een lager verbruik leiden tot betere resultaten voor zowel mens als planeet,” zegt hij. “De tijd om te handelen wordt korter, maar zinvolle verandering is nog steeds mogelijk als landen samenwerken.”
De onderzoekers hopen dat de bevindingen overheden, organisaties en gemeenschappen zullen aanmoedigen om zich te richten op langetermijnplanning, de ecologische grenzen te erkennen en strategieën te ondersteunen die de bevolkingsgroei stabiliseren, het verbruik verminderen en natuurlijke systemen beschermen.
Bron: Science Daily