Wereldtemperatuur met El Niño’s (rood) en La Niña’s (blauw) (afb: NASA)
Normaal geproken is het natuurverschijnsel La Niña een koel. Terwijl haar ‘broertje’ El Niño zorgt voor opwarming, brengt ‘zusje” La Niña voor afkoeling. De afgelopen jaren heeft de aarde meer energie opgeslagen dan uitgestoten. Gevolg: aardopwarming, voornamelijk door menselijk activiteit ‘opgestookt’. Die is sinds 2022 verergerd en nu blijkt La Niña kennelijk ook van slag, ontdekten onderzoekers rond Ko Tsuchida van de universiteit van Tokio. Meerjarige La Niña’s zouden de aardopwarming hebben versterkt.
Hoewel de rol van broeikasgasemissies bij de meeste vormen van opwarming van de aarde niet langer ter discussie staat, geloofden veel wetenschappers dat er de afgelopen jaren nog iets anders aan de hand was. De versnelling van de opwarming van de aarde sinds 2022 had zelfs de meest pessimistische klimaatwetenschappers verrast.
Dit ‘extraatje’ is soms toegeschreven aan de grote vulkaanuitbarstingen van de afgelopen jaren, of aan de afname van luchtvervuiling die de lucht opklaarde waardoor extra zonne-energie op de aardbodem terechtkwam. Deze twee factoren speelden zeker een rol, maar onderzoekers geloven nu dat de opmerkelijke variaties in de El Niño-cyclus van de afgelopen jaren een zeer aanzienlijke invloed hebben gehad.
Volgens nieuw onderzoek zou de overgang van een meerjarige La Niña-periode naar een El Niño-periode een bepalende factor zijn geweest in de extreme energieabsorptie van de aarde in 2022 en 2023. De planeet heeft van 2020 tot en met 2023 een drievoudige La Niña-periode heeft meegemaakt. Dit werd gevolgd door een El Niño-periode in 2023 en 2024, voordat La Niña in het vorig en dit jaar terugkeerde. De La Niña-periode, die nog steeds gaande is, loopt momenteel op haar eind.
Aardopwarming versterkt
Het lijkt er op dat die drievoudige La Niña-periode de aardopwarming heeft verergerd. De bijdrage die samenhangt met de overgang van La Niña naar El Niño verklaart ongeveer 75% van de waargenomen extreme energieopname, stellen de onderzoekers.
Tijdens een La Niña-periode stagneert warm water op grote diepte, terwijl koud water naar de oppervlakte stijgt. Daardoor koelt de atmosfeer enigszins af en vermindert de hoeveelheid energie die de ruimte in ontsnapt, leggen de auteurs van de studie uit. Deze onverwachte ontdekking zou toekomstige El Niño-gebeurtenissen veel extremer kunnen maken, denken de onderzoekers.
Omgekeerd stuurt de aarde tijdens een El Niño-fase meer warmte de ruimte in, wat de energiebalans van de aarde enigszins in evenwicht brengt en tijdens een grote overgang tussen deze twee fasen, zoals die waarbij de drievoudige La Niña in een El Niño-gebeurtenis veranderde, stijgt alle warmte die diep onder de grond is opgesloten plotseling naar de oppervlakte.
In 2026 zal El Niño weer terugkeren, is de voorspelling. Het El Niño-fenomeen van dit najaar – na een relatief zwakke La Niña-fase – zal ongetwijfeld een extra dimensie toevoegen aan de opwarming van de aarde. Gezien de voortschrijdende opwarming als gevolg van menselijke activiteiten en de terugkeer van El Niño, verwachten veel klimatologen dat de records van de gemiddelde wereldtemperatuur dit en komend jaar weer zullen worden gebroken.
Bron: Futura-Sciences