De wereld lijkt het niet zo nauw te nemen met de risico’s die de dreigende klimaatcrisis ons mensen (en nog niet te spreken van de rest van de wereld) te wachten staan. Die zouden nog wel eens groter kunnen zijn stellen onderzoekers in twee onderzoeken. Medewerkers van de universiteit van Californië in San Diego stellen dat de schade aan oceanen door klimaatverandering voor de mensheid wel eens dubbel zo hoog is als nu aangenomen. Onderzoekers van de universiteit van Exeter (VK) waarschuwen dat de aardopwarming wel eens sneller zou kunnen verlopen door een vermindering van aerosolen in de atmosfeer (wat elders luchtvervuiling heet) en daarmee de financiële wereld in moeilijkheden zou kunnen brengen. Snelle actie is geboden (maar dat is als veel vaker gezegd, tegen dovemansoren).
Tot nu toe werd de oceaan grotendeels over het hoofd gezien bij de standaardberekening van de maatschappelijke kosten van broeikasgassen, ondanks het feit dat de aantasting van koraalrifecosystemen, de economische verliezen als gevolg van het effect op de visserij en de schade aan de kustinfrastructuur goed gedocumenteerd zijn en miljoenen mensen wereldwijd negatief beïnvloeden.
“Als we geen prijskaartje hangen aan de schade die klimaatverandering aan de oceaan toebrengt, blijft deze onzichtbaar voor belangrijke besluitvormers”, aldus milieu-econoom Bernardo Bastien-Olvera, die het onderzoek leidde aan het Scrippsinstituut voor oceanografie.
“Tot nu toe hadden veel van deze variabelen in de oceaan geen marktwaarde, waardoor ze ontbraken in berekeningen. Deze studie is de eerste die monetaire equivalenten toekent aan deze over het hoofd geziene effecten op de oceaan.”

Door de mens veroorzaakte koolstofdioxide-uitstoot in de atmosfeer veroorzaakt schade door de opwarming van de oceaan, waardoor de chemische samenstelling van de oceaan verandert, het vermogen van de oceaan om zuurstof vast te houden – essentieel voor het overleven van soorten – afneemt en extreme weersomstandigheden heviger worden, omdat stijgende temperaturen meer energie leveren voor extreme stormen.
Deze veranderingen beïnvloeden de verspreiding van soorten en beschadigen ecosystemen zoals koraalriffen, mangrovebossen, zeegrasvelden en zeewierbossen. Ook de infrastructuur, zoals havens, wordt getroffen door toegenomen overstromingen en stormen.

Berekening

Om de omvang van de schade te kunnen berekenen keken de onderzoekers naar de directe marktgebruikswaarden zoals lagere inkomsten uit de visserij of afnemende handel. Ook werd rekening gehouden met niet-marktwaarden zoals de gevolgen voor de gezondheid van verminderde beschikbaarheid van voedsel door de aangetaste visserij en recreatiemogelijkheden aan zee.
Daarnaast werden immateriële waarden meegenomen, zoals de intrinsieke waarde die mensen ontlenen aan het genieten van ecosystemen en biodiversiteit, wat de onderzoekers ‘niet-gebruikswaarde’ of ‘existentiewaarde’ noemen.

De onderzoekers voerden de schattingen in in een economisch rekenmodel dat was afgestemd op verschillende trajecten van broeikasgasemissies. Zonder de invloed op de oceanen bedragen de maatschappelijke kosten van koolstof 51 dollar (1 dollar is ongeveer 86 eurocent) per ton kooldioxide die in de atmosfeer wordt uitgestoten. Wanneer het model wordt uitgevoerd mét de gevolgen voor de oceanen, berekenden de onderzoekers een extra 46,2 dollar per ton kooldioxide, een stijging van 91%.

Om een ​​idee te geven van de schaal: volgens de Global Carbon Budget-analyse werden de wereldwijde CO₂-uitstoot in 2024 geschat op 41,6 miljard ton. Dit betekent bijna 2 biljoen dollar aan schade aan de oceanen, gerelateerd aan één jaar broeikasgasuitstoot. Deze schade ontbreekt momenteel in de standaardberekeningen van de klimaatkosten.
Over het geheel genomen zullen marktschade naar verwachting de grootste kostenpost voor de samenleving vormen, met een wereldwijd jaarlijks verlies van 1,66 biljoen dollar in het jaar 2100. Schade aan niet-gebruikswaarden, de intrinsieke waarde die de onderzoekers ontlenen aan het genieten van ecosystemen in de oceaan, bedraagt ​​224 miljard dollar, en niet-marktgerelateerde gebruikswaarden, zoals verminderde voedingswaarde als gevolg van de getroffen visserij, komen neer op 182 miljard dollar aan jaarlijkse verliezen.

“Het beschermen van het milieu kan hoge kosten met zich meebrengen, dus we hebben methoden nodig om na te denken over de afwegingen die we als samenleving maken”, zegt medeonderzoekster Kate Ricke. “Er zijn dingen die mensen waarderen en waarvan ze profiteren die niet gemakkelijk in geld uit te drukken zijn, en de oceaan is bijzonder lastig om een geldwaarde aan toe te kennen. De blauwe maatschappelijke kosten van koolstof vormen een nieuw kader om deze waarden te erkennen.”

Financiële wereld

De onderzoekers in Exeter hebben in hun Verloren Parasol-rapport vooral gekeken naar de gevolgen van de klimaatrisico’s voor het financiële systeem. Die aerosolkoeling (luchtvervuiling) zou wel eens een halve graad aardopwarming kunnen schelen. Dat neemt af doordat de lucht schoner zou worden. De snellere opwarming wordt ook verklaard door de gevoeligheid van de aarde voor broeikasgassen, die volgens recente studies hoger zou kunnen zijn dan eerder werd geschat.
De onderzoekers rond Jesse Abrams van de uni van Exeter waarschuwen dat de opwarming van de aarde in 2050 waarschijnlijk 2°C zal bereiken. Dat heeft katastrofale gevolgen voor samenlevingen en economieën wereldwijd, met grote verstoringen van water- en voedselsystemen, migratie en de volksgezondheid.
Dat verhoogt het risico op klimaatgedreven inflatie, financiële schokken en het veel eerder terugtrekken van verzekeringen uit risicogebieden dan velen verwachten, stelt het rapport. Dat zal op zijn beurt de kans op wijdverspreide financiële instabiliteit en ‘planetaire insolventie’ vergroten evenals het risico op maatschappelijke en economische ineenstorting door het verlies van essentiële natuurlijke ondersteuningssystemen.
Het gezamenlijke rapport – het vierde in een reeks – vestigt ook de aandacht op een erfenis van economische rekenmodellen die de invloed van klimaatverandering op economieën hebben onderschat, wat heeft geleid tot zelfgenoegzaamheid en vertraagd klimaatbeleid, stelt het persbericht.

Eerdere economische schattingen voorspelden klimaatschade van slechts 2,1% van het wereldwijde bbp (brutobinnenlandsproduct) bij een temperatuurstijging van 3°C en slechts 7,9% van het wereldwijde bbp bij een stijging van 6°C, maar de gebruikte methodologieën sloten veel van de materiële risico’s uit.
Een recente analyse van het Britse Climate Financial Risk Forum dat bedrijven voorziet een ernstig scenario met een gecombineerde klimaat- en natuurschok, dat een krimp van het wereldwijde bbp met 15 tot 20% over een periode van vijf jaar zou kunnen veroorzaken. Dat is heel andere koek.

Dat verschil is grotendeels toe te schrijven aan het feit dat gangbare economische prognoses veel van de risico’s uitsluiten die wetenschappers nu wel verwachten, zoals de stijging van de zeespiegel, oceaanverzuring en het overschrijden van kantelpunten. De auteurs trekken parallellen met de wereldwijde financiële crisis en benadrukken dat risicomodellen destijds de opeenstapeling van systeemrisico’s niet konden (of wilden; as) zien, wat leidde tot een onderschatting van risico’s, misplaatst vertrouwen en de systeemineenstorting van 2008.

Nieuwe realiteit

Tenzij we snel van koers veranderen, zullen de gevolgen van klimaatverandering de groei en toekomstige welvaart gaan beïnvloeden. De parallellen tussen het falen van het risicobeheersing tijdens de wereldwijde financiële crisis en het nalaten om actie te ondernemen tegen het grote systeemrisico dat klimaatverandering met zich meebrengt, zijn duidelijk.”Het nieuwe onderzoek toont een overmatige afhankelijkheid van de resultaten van de te gunstige risicomodellen en een gebrek aan begrip van systemische risico’s.

Abrams: “We betreden een nieuwe realiteit van een wereld met een opwarming van 1,5°C, waar intense fysieke risico’s nu economieën, de kosten van levensonderhoud en financiële systemen bedreigen en katastrofale kantelpunten op de loer liggen. Vandaag de dag kunnen we de economische kosten van deze klimaateffecten al waarnemen.”
“Alleen al in de VS vinden er nu elke 19 dagen klimaatrampen plaats die een miljard dollar kosten, vergeleken met elke 82 dagen in de jaren ’80. Naarmate de opwarming versnelt, zullen deze klimaatschokken waarschijnlijk sneller optreden, met directere en intensere gevolgen voor onze economieën waar beleidsmakers en markten op voorbereid moeten zijn.”

De financiële wereld en overheden zullen hier rekening mee moeten houden, vinden de opstellers van het parasolrapport. Ook zullen we(=de mensheid) snel actie moeten ondernemen om te beginnen met het terugdringen van de methaanuitstoot. Ook het afscheid van fossiel moet sneller gaan dan nu.
Ze vinden ook dat er technologische oplossingen moeten worden gezocht om de energieonbalans te verminderen. Wat ze daar nu onder verstaan weet ik(=as) niet. Die andere voorstellen zijn al veel vaker voorgesteld zonder dat ‘de wereld’ zich daar veel van heeft aangetrokken. Misschien begint de financiële wereld nu de noodzaak in te zien om hun beleid drastisch te wijzigen door fossiel niet meer te financieren (maar ik=as zie het nog niet zo gauw gebeuren).

Bronnen: phys.org, phys.org