
Screenshot
Volgens het 36e jaarlijkse staat-van-het-klimaatrapport bereikten de concentraties broeikasgassen, de wereldwijde zeespiegelstijging en de oceaanwarmte allemaal recordhoogtes in 2025.
Het jaarlijkse overzicht van het wereldklimaat, gepubliceerd door de American Meteorological Society (AMS), is gebaseerd op bijdragen van 625 wetenschappers uit 60 landen. Dat biedt de uitgebreidste inventarisering over de klimaatindicatoren van de aarde, opmerkelijke weersverschijnselen en andere gegevens verzameld door milieumeetstations en instrumenten op land, water, ijs en in de ruimte.
De concentraties broeikasgassen op aarde waren de hoogste ooit gemeten. Koolstofdioxide (CO2), methaan en lachgas – de belangrijkste atmosferische broeikasgassen van de aarde – bereikten in 2025 opnieuw weer hogere concentraties. Het wereldwijde gemiddelde CO2-niveau bereikte 425,6 ± 0,1 deeltjes per miljoen, een stijging van 53% ten opzichte van het pre-industriële niveau van ongeveer 278 deeltjes per miljoen. Ook de uitstoot van fossiele brandstoffen bereikte in 2025 een recordhoogte, geschat op 10,3 ± 0,5 petagram (1 petagram is 1 biljoen ton) koolstof per jaar, meer dan drie keer zoveel als de 3,0 ± 0,2 petagram koolstof per jaar in de jaren ’60.
Veel recordtemperaturen
Overal ter wereld werden record- en bijna-recordtemperaturen gemeten. De gemiddelde wereldtemperatuur over land en oceaan in 2025 behoorde tot de drie hoogste ooit gemeten jaren, met metingen die teruggaan tot halverwege de 19e eeuw. In de oostelijke Stille Oceaan heersten het hele jaar door bijna neutrale en La Niña-achtige omstandigheden (in principe met koelende werking), waardoor 2025 het warmste jaar ooit was zonder El Niño-omstandigheden.
Europa registreerde vorig jaar zijn warmste jaar ooit en Rusland, China, Zuid-Korea en Argentinië registreerden elk hun op één na warmste jaar. Alle vijf de belangrijkste wereldwijde temperatuurgegevens die voor de analyse in het rapport zijn gebruikt, wezen er op dat de afgelopen elf jaar (2015 tot en met 2025) de elf warmste jaren ooit waren.
Ondanks de koelere omstandigheden in de Stille Oceaan rond de evenaar gedurende een groot deel van 2025, was de gemiddelde jaarlijkse wereldwijde zeewateroppervlaktetemperatuur de op twee na hoogste in de 172-jarige meetreeks en 0,38°C hoger dan het gemiddelde van 1991 tot en met 2020. Ongeveer 87% van het oceaanoppervlak kende in 2025 ten minste één mariene hittegolf. Slechts 26% van het oceaanoppervlak kende ten minste één mariene koudeperiode.
Zeespiegelstijging
De oceaanwarmte en de wereldwijde zeespiegel bereikten recordhoogtes. In de afgelopen halve eeuw hebben de oceanen bijna 90% van de overtollige energie opgeslagen die door broeikasgassen en andere factoren in het aardse systeem is vastgehouden.
De wereldwijde warmte-inhoud van de oceanen, gemeten van het oceaanoppervlak tot een diepte van 2000 meter, bleef toenemen en bereikte in 2025 nieuwe recordhoogtes. Het wereldwijde gemiddelde zeeniveau bereikte voor het veertiende opeenvolgende jaar een recordhoogte, met ongeveer 111,2 mm boven het gemiddelde van 1993, toen de satellietmetingen begonnen. Opwarmende oceanen hebben sinds 2005 gemiddeld 1,6 ± 0,3 mm per jaar bijgedragen aan de stijging van de zeespiegel, terwijl het smelten van ijskappen en gletsjers in dezelfde periode gemiddeld 2,0 ± 0,4 mm heeft bijgedragen.
Noordpool
Het Noordpoolgebied kende zijn op één na warmste jaar in de 126-jarige meetreeks. De oppervlakteluchttemperaturen in daar stijgen ongeveer drie keer zo snel als het wereldwijde gemiddelde.
Ook de neerslag neemt in die regio toe. Als reactie op de toegenomen neerslag en temperatuur is de begroeiing van toendraplanten toegenomen. In 2025 werd de op twee na hoogste waarde in de meetreeks bereikt wat betreft groenheid, een maatstaf voor de toename van planten en productiviteit.
In de Arctische wateren was de maximale zeeijsbedekking in 2025 de laagste in de 47-jarige meetreeks, terwijl de minimale bedekking de op elf na laagste was. De dikte van het zeeijs, die samenhangt met de leeftijd ervan, is in de loop der tijd ook afgenomen. IJs ouder dan vier jaar is bijna afwezig, met slechts 95 000 km2 ouder ijs in september 2025, vergeleken met 1,5 miljoen km2 in de jaren ’80.
Antarctica kende recordhoge temperaturen en een aanhoudend lage zeeijsbedekking. Antarctica beleefde het warmste jaar sinds het begin van de metingen in 1979. De oppervlaktesmelting op het continent was bovengemiddeld op de meeste ijsplaten, en de smelt op het Antarctisch Schiereiland van de ijsbedekking bereikte begin januari recordhoogtes. Rondom het continent bleef de zee-ijsbedekking in 2025 onder het gemiddelde, na een trend die bijna tien jaar duurde. De jaarlijkse dagelijkse maxima en minima van de zee-ijsbedekking waren respectievelijk de op twee na en op drie na laagste ooit gemeten.
Gletsjers over de hele wereld bleven smelten. Landgletsjers verloren voor het 38e opeenvolgende jaar ijs, met een gemiddeld verlies van meer dan 1 meter water voor het vierde jaar op rij. Ongeveer 41% van het ijsverlies dat gletsjers sinds 1976 hebben geleden, vond plaats in het afgelopen decennium.
Cyclonen
De activiteit van tropische cyclonen was bovengemiddeld. In totaal werden 97 benoemde tropische cyclonen waargenomen tijdens de stormseizoenen op het noordelijk en zuidelijk halfrond, meer dan het gemiddelde van 87 over de periode 1991-2020. Vijf stormen bereikten categorie 5, de zwaarste categorie. Drie van deze stormen vonden plaats in de Noord-Atlantische Oceaan, een gedeeld tweede record voor dat deel.
Orkaan Melissa werd een van de krachtigste Atlantische orkanen ooit, met een maximale windsnelheid van 306 kilometer per uur en een minimale centrale luchtdruk van 892 hPa (1 atm= 1033 hPa) op 28 oktober. Melissa bereikte Jamaica als een categorie 5-storm en richtte grote schade aan in het westelijke deel van het eiland. De storm eiste 95 levens en veroorzaakte minstens 10 miljard euro aan schade.
Er waren twaalf benoemde stormen rond Australië tijdens het seizoen 2024-2025, het hoogste aantal in een seizoen sinds 2005-2006. In februari bereikte tropische cycloon Zelia op zee de intensiteit van een categorie 5-storm en kwam aan land als een categorie 4-storm in West-Australië. De waterstanden in de stad Marble Bar als gevolg van hevige regenbuien waren bijna 2 meter (6,6 voet) hoger dan de vorige records.
Bron: phys.org