De zes bekeken scenario’s (afb: Bertrand Cassoret en & François Balavoine/Journal of Energy and Power Technology )
Uit onderzoek naar de levenscyclusanalyses (lca) van zes ‘koolstofvrije’ scenario’s van de Franse netbeheerder RTE door Bertrand Cassoret en François Balavoine van de universiteit van Artois zou zijn gebleken dat de inzet van kernenergie voor het milieu een stuk beter zou zijn dat de scenario’s die geheel afhankelijk zijn van hernieuwbare energie. Hoewel het door de kerncentrales geproduceerde radioactief afval daarbij wel wordt genoemd, wordt het niet meegenomen in het milieueffect. De vraag is of hun beoordeling ook ‘helemaal onder de streep’ nog wel steeds het best is voor de aarde en het leven daarop.De studie van het tweetal richt zich op de milieueffecten van de door de Franse netbeheerder RTE voorgestelde scenario’s voor de elektriciteitsproductie in Frankrijk in 2060. Deze scenario’s gaan uit van een toenemend elektriciteitsverbruik en een productie zonder fossiele brandstoffen, voornamelijk gebaseerd op wind-, zonne-, waterkracht- en, in sommige gevallen, kernenergie.
De milieu-effecten worden vooral ‘gestuurd’ door de hoeveelheid en gebruikte materialen, stellen de twee. Hoeveel opgesteld vermogen je nodig hebt voor de productie van een bepaalde hoeveelheid stroom is dan ook een belangrijke milieuindicator. Mogelijk dat die effecten nog veranderen door de ontwikkeling van nieuwe technologieën, vooral op het gebied van zonnecellen, stellen de onderzoekers.
Het milieueffect van kernenergie is wel afhankelijk van de behandeling van kernafval, schrijft het tweetal: hoe beter dat lukt dat adequaat te behandelen hoe kleiner het milieueffect en hoe beter het milieurapport wordt als er meer kernenergie wordt ingezet.
Vreemd is (vind ik=as) dat dat kernafval (ook van de af te breken kerncentrales) door het duo kennelijk niet als milieuprobleem wordt gezien. Je kunt mij(=as, dus) toch niet wijsmaken dat het opbergen van kernafval geen milieuschade met zich meebrengt. Over het risico dat dat kernafval gebruikt zou kunnen worden voor ‘vuile’ bommen zwijgen ze helemaal.
Het totale te installeren vermogen is aanzienlijk hoger dan de huidige situatie. Dat is met name het geval in scenario’s die meer op zonne-energie en minder op kernenergie zijn gebaseerd, schrijven de twee. Hernieuwbare energiebronnen vereisen meer materiaal dan kernenergie. Dat geldt vooral voor zonne-energie.
Ze gebruikten bij hun lca’s programmatuur van Simapro in combinatie met de Ecoinvent-databank en de CML-criteria (Centrum voor Milieuwetenschappen Leiden) van de universiteit Leiden.
Over het algemeen heeft zonne-energieproductie, waarvoor meer geïnstalleerd vermogen nodig is, een grotere invloed op het milieu, terwijl waterkracht een kleiner effect heeft. Gebaseerd op de geproduceerde energie en het geïnstalleerde vermogen zonder fossiele brandstoffen hebben de scenario’s die kernenergie vereisen een kleinere milieu-effect, stelt het tweetal. Daarbij zijn de kans op kernongevallen en het beheer van kernafval niet meegenomen. De scenario’s die meer op zonne-energie zijn gebaseerd, hebben een groter milieueffect. De CO2-uitstoot zou bijvoorbeeld variëren van 6,8 tot 10,4 g per kWu, afhankelijk van het scenario, stelt het duo.
De Franse elektriciteitsmix is momenteel voornamelijk gebaseerd op kernenergie. Tegen 2060 zullen de meeste nu nog gebruikte kerncentrales vervangen zijn omdat ze dan te oud zijn. Aan de andere kant zal elektriciteit, in het kader van de Franse Nationale Strategie voor een Koolstofarme Energie, een deel van het gas en de olie die gebruikt worden voor vervoer en verwarming moeten vervangen, wat zal leiden tot een toename van het elektriciteitsverbruik. Deze strategie om de CO2-uitstoot te verminderen zou veel gebruikt zijn.
De milieueffecten van de zes energiescenario’s (afb: Bertrand Cassoret * & François Balavoine/ Energy and Power Technology )
RTE publiceerde in 2021 en 2022 een rapport getiteld ‘Futurs énergétiques 2050′, in overeenstemming met de Franse nationale strategie voor een koolstofarme economie, waarin zes verschillende scenario’s voor elektriciteitsver-bruik en -productie in Frankrijk in 2050 en 2060 werden overwogen. De RTE verwacht een stijging van 35% in het Franse stroomverbruik ten opzichte van 2019.
Dat lijkt in het artikel van het tweetal dan te worden weersproken. In een staatje is te zien dat het opgesteld vermogen in 2019 zo’n 126 GW is terwijl dat in het scenario met de meeste kernenergie (N03) zo’n 215 GW. Dat zou dan moeten komen door het deel zon en wind waardoor het effectieve (werkelijk geleverde) vermogen lager is dan het opgestelde vermogen.
Stijgend stroomverbruik
Die stijging zou volgens de twee onderzoekers bescheiden bescheiden zijn. Het Internationaal Energieagentschap (IEA) voorspelt dat het wereldwijde stroomverbruik tegen 2050 meer dan zal verdubbelen. Op Europees niveau voorspelt ENTSO-E een meer dan verdubbeling van de stroomvraag. Volgens de RTE zou de stijging van het elektriciteitsverbruik, rekeninghoudend met de stroombehoefte voor de productie van waterstof door elektrolyse, in Duitsland 100%, in het Verenigd Koninkrijk 200% en in Nederland zelfs meer dan 300% kunnen bedragen. Voor Frankrijk stelde de RTE in 2023 aan dat de stijging waarschijnlijk sneller zou verlopen dan verwacht.
Veel studies onderzoeken de milieueffecten van methoden voor elektriciteitsopwekking maar weinig studies proberen het gehele opwekkingssysteem van een land over een lange periode te beschouwen, schrijven de twee. RTE heeft enkele milieueffecten van de overgang van het huidige systeem naar de toekomst onderzocht en gekeken naar de benodigde materialen. De twee onderzoekers zouden het anders hebben aangepakt: een vast systeem wordt over een lange periode beschouwd om het beste systeem op de lange termijn te bepalen en enkele milieueffecten worden vergeleken.
Bron: Futura-Sciences