Abraham Nunbogu (afb: VN-universiteit)
Het is in dit blog al vaker aangedragen. Ook voor een ‘groene toekomst kunnen we niet zonder grondstoffen. Die groeien meestal niet aan bomen en moeten dus gewonnen worden. Wat we tegenwoordig ‘kritieke’ materialen noemen, moeten vaak gedolven worden en mijnbouw laat vaak vieze sporen na, die zelfs dodelijk kunnen zijn voor mens en de rest van de natuur. Dat is een levensgroot dilemma. Een van de cruciale voorwaarden voor een ‘groene’ toekomst is een kringloopeconomie, waar de mijnbouw is uitgebannen of is dat slechts een wensdroom?
Abraham Nunbogu en Kaveh Madani van de VN-universiteit van water, milieu en gezondheid bespraken in the Conversation de fatale gevolgen van wat zij noemen de Vierde Industriële Revolutie voor milieu en gezondheid. Dan gaat het overigens niet alleen over de energieovergang, maar ook andere technologieën die niet kunnen bestaan zonder bepaalde grondstoffen zoals kunstmatige intelligentie.
In hun rapport stellen ze dat die winning het leven van de vaak armste mensen op aarde nog verder zal verslechteren en dat die destructief kan zijn voor natuur en milieu. We gaan, zo stelt het tweetal in hun bijdrage de ongelijkheid van het olietijdperk herhalen.
Een van de belangrijkste kwalijke gevolgen van de winning van die kritieke materialen is de watervervuiling, stellen ze. In 2024 kostte de wereldproductie van lithium 456 miljard liter water. Dat is ongeveer de hoeveelheid die 62 miljoen mensen in de Subsahara nodig hebben.
Dat gebeurt in een opwarmend tijdperk dat zelfs in waterrijk Nederland water zo langzamerhand een steeds onbereikbaarder goed wordt, laat staan in hetere en drogere delen van de wereld. Bovendien onttrekken we dat noodzakelijke water ook aan natuurgebieden, met onmiddellijke schade aan ecosystemen tot gevolg.
De winning van zeldzame aarden zou volgens het tweetal onderzoekers zo’n 2000 ton afval veroorzaken voor elke ton bruikbaar materiaal. Rivieren nabij kobalt- en kopermijnen worden vergiftigd met alle gevolgen voor mens en natuur. Dan hebben we het nog niet eens gehad over de katastrofale gevolgen van mijnbouw voor de voedselproductie.
Betere regelgeving
Daar zal wat aan moeten gebeuren, vinden Nunbogu en Madani. Er zijn technologische veranderingen nodig, maar vooral betere regelgeving op wereldschaal, vinden ze. Er zou een beheerder moeten komen die de voorraden van kritieke materialen als gedeeld bezit beheert, waarbij rekening gehouden wordt met mens en natuur.
Kritieke mineralen zijn essentieel voor het bevorderen van duurzaamheid, stelt het tweetal, maar als schonere technologieën op een manier worden ontwikkeld die leidt tot vervuilde rivieren, zieke kinderen en onteigende gemeenschappen, spannen we het paard achter de wagen.
Bron: the Conversation