
De kritieke drempels van achttien ijsbekkens op Antarctica en hun (mogelijke) bijdrage aan de zeespiegelstijging in meters (afb: Ricarda Winkelmann et al./Nature Climate Change)

De kritieke drempels van achttien ijsbekkens op Antarctica en hun (mogelijke) bijdrage aan de zeespiegelstijging in meters (afb: Ricarda Winkelmann et al./Nature Climate Change)

Naomi Ochwat (afb: univ. van Colorado)
Een kleine Antarctische gletsjer trekt zich sneller terug dan welke andere gletsjer in de moderne geschiedenis ook, zagen onderzoeksters. Die ‘ijsbaan’ op het Oostelijk Schiereiland van Antarctica maakte de snelste terugtrekking ooit gemeten in de moderne geschiedenis door: in slechts twee maanden tijd brak bijna 50% van de gletsjer af. Lees verder

Zeeijsomvang Antarctica 2025 (afb: UC Bolder)
Op 17 september bereikte het Antarctische zeeijs waarschijnlijk zijn jaarlijkse maximum van 17,81 miljoen km2, zo meldt het sneeuw- en ijscentrum van de universiteit van Colorado. Het maximum in 2025 is na 2023 en 2024 het op twee na laagste maximum in de 47-jarige satellietregistratie. Overigens gaat het om een voorlopige aankondiging. Veranderende wind of groei aan het einde van het seizoen kan de Antarctische ijsoppervlakte nog steeds doen toenemen, zoals in 2002 en 2017 gebeurde, waarschuwden de ijsdeskundigen. Lees verder

Verschillende mechanismes waardoor het ijs door de aardopwarming versneld smelt (afb: Chris Stokes et al./Nature Communications Earth & Environment)

Grace-Fo-satelliet (afb: NASA)
Geofysici die metingen van het zwaartekrachtveld via de Grace-satelliet en diens opvolger Grace-FO sinds 2002 (Gravity Recovery and Climate Experiment – Follow-On) van de aarde hebben uitgevoerd, ontdekten tot hun verbazing dat de massa van het ijs op de Zuidpool weliswaar is afgenomen sinds de metingen met deze satellieten enkele decennia geleden begonnen, maar dat deze tussen 2021 en 2023 weer is toegenomen, zelfs aanzienlijk. Dat klinkt eigenaardig in een opwarmende aarde. Aan een verklaring wagen de onderzoekers zich niet. Lees verder

De Erebusvulkaan op Antarctica (afb: WikiMedia Commons)

Het zeeijsverlies in juni en juli 2023 ten opzichte van het gemiddelde van 1991 tot 2020 (afb: Simon Josey et al./Nature)
Het gaat niet goed met het zeeijs rond het koudste deel van de aarde (Antarctica). In de winter van 2023 verminderde het zeeijsoppervlak rond dit continent. Die afname is volgens onderzoekers rond Simon Josey van het oceanografisch centrum in Southampton (VK) een belangrijk nieuwe bron van warmteafgifte van de oceanen aan de atmosfeer en waardoor stormen op een rond Antarctica vaker zullen voorkomen. Lees verder

Zuidpool beleeft een winterse hittegolf (afb: climatereanalyzer.org)
Antarctica beleeft momenteel een ongewone hittegolf. Zelfs in het normaal bitterkoude Oost-Antarctica liggen de temperaturen sinds midden juli tot 28°C boven het wintergemiddelde, zo blijkt uit metingen. In plaats van de -50°C tot -60°C die normaal is voor de Zuid-Antarctische winter, is het op veel plaatsen slechts een milde -15°C tot -20°C. graden, zo meldt het Europese klimaatmeetsysteem Copernicus. Dit is de tweede Antarctische hittegolf in twee jaar. Lees verder

Er is veel meer smeltwater op de Antarctische ijslaag in de zomer dan gedacht (afb: univ. van Cambridge/Scottinstituut)

Antarctica (afb: NASA)
Alexander Bradley van de Britse Antarctica-onderzoeksgroep en wiskundige Ian Hewitt van de universiteit van Oxford hebben een rekenmodel ontwikkeld voor het wegsmelten van de ijslaag op Antarctica. Aan de hand van dat model kwamen ze tot de veronderstelling dat er onder de ijslaag een nieuw kantelpunt ligt waardoor, als dat overschreden wordt, grote hoeveelheden water in de wereldzeeën terecht zullen komen, gepaard gaand met een grote zeespiegelstijging. Volgens het tweetal is het niet goed mogelijk dat omslagpunt vast te stellen aan de hand van bepaalde waarschuwende indicatoren. Lees verder