In 1947 werd onder dreiging van het allesvernietigende atoomwapen de doemdagklok ingesteld: hoeveel tijd hebben we nog tot de klok twaalf (middernacht) slaat, waarna de wereld naar de verdoemenis gaat (door atoombommen). Een seconde in het volgende etmaal is nog nooit bereikt, maar inmiddels zijn er meer en andere dreigingen bijgekomen: oorlogen en de dreigende klimaatontwrichting. Met de dreiging (van Rusland) staat de (atoom)klok nu op 90 seconden voor middernacht (van 100 s voor in de drie voorgaande jaren). Lees verder
‘Werelddieet’ zowel gezond voor mens als voor planeet

Status van de druk op het voedselsysteem langs alle negen planetaire grenzen (aangegeven met het zwarte stippenpatroon) en de grenzen van het voedselsysteem (rode lijn) (afb: Johan Rockström et al./the Lancet)
Het maakt voor onze gezondheid en die van de wereld heel wat uit wat we eten. Ons eten is voor zo’n 25% tot 30% verantwoordelijk voor de uitstoot van gassen die de aardopwarming bevorderen. Slechts 1% van de wereldbevolking zou volgens Nature-scribent Johan Rockström eten op een manier die onze gezondheid en die van de wereld niet aantast (geen planetaire grenzen overschrijdt). Het Engelse wetenschappelijke blad the Lancet heeft wetenschappers uit 35 landen, waaronder Rockström, een gezond planetair eetpatroon laten ‘bereiden’. We zullen, stelt de Zweed, snel ons dieet en de manier van voedsel produceren moeten veranderen. Lees verder
“Kernenergie geen oplossing voor klimaatcrisis”

Een kerncentrale in de Duivelskloof in Californië. Kernenergie is duur, bouwtijden van kerncentrale zijn astronomisch en over het levensgevaarlijk afval dat die centrale produceert heeft niemand het meer
Technische ingrepen in oceanen om opwarming te dempen vaak link

Technische ingrepen in de oceanen hebben vaak ernstige gevolgen (afb: Kelsey Roberts et al./Reviews of Geophysics)
Stijgende wereldwijde temperaturen vormen een aanzienlijk risico voor mariene ecosystemen, biodiversiteit en visserij. Recent onderzoek toont aan dat de inspanningen om de opwarming te beperken tekortschieten en dat we nog deze eeuw (ruim) over 2 °C van het Akkoord van Parijs zullen schieten. Steeds vaker gaan er stemmen op om met technische ingrepen de opwarming te dempen. De effecten van deze interventies op mariene ecosystemen, zowel direct als in combinatie met de huidige klimaatverandering, blijven zeer onzeker. Er bestaan aanzienlijke kennislacunes over de mogelijke invloed van klimaatinterventiestrategieën op mariene ecosystemen. Begin er niet aan alvorens je terdege de risico’s van die radicale ingrepen hebt onderzocht, waarschuwen onderzoeksters. Lees verder
Bos kappen om een zonne-energiepark aan te leggen
De mens lijkt maar niet wijzer te worden. Om over te gaan gaan op een ‘groene’ energievoorziening worden weilanden met zonnepanelen bedekt, wordt kernenergie voor groen verklaard en zo zijn er nog wel meer van die onnozelheden. In het Franse Tour-de-Faure (in het Zuidfranse department Lot) wil TotalEnergies 19 hectare bos kappen om een zonne-energiepark aan te leggen. Lees verder
Klimaatkosten dreigen de pan uit te rijzen
De wereld lijkt het niet zo nauw te nemen met de risico’s die de dreigende klimaatcrisis ons mensen (en nog niet te spreken van de rest van de wereld) te wachten staan. Die zouden nog wel eens groter kunnen zijn stellen onderzoekers in twee onderzoeken. Medewerkers van de universiteit van Californië in San Diego stellen dat de schade aan oceanen door klimaatverandering voor de mensheid wel eens dubbel zo hoog is als nu aangenomen. Onderzoekers van de universiteit van Exeter (VK) waarschuwen dat de aardopwarming wel eens sneller zou kunnen verlopen door een vermindering van aerosolen in de atmosfeer (wat elders luchtvervuiling heet) en daarmee de financiële wereld in moeilijkheden zou kunnen brengen. Snelle actie is geboden (maar dat is als veel vaker gezegd, tegen dovemansoren). Lees verder
Duits instituut slaat Amerikaanse klimaatgegevens op

Klimaat- en milieugegevens uit VS veiligstellen (afb: pangaea.de)
Donald Trump en zijn makkers zouden het liefst alles wat met klimaat en milieu te maken heeft aan stukken slaan, waaronder de gegevens die daarover in de jaren zijn verzameld. Al in 2025 hebben het Alfred Wegenerinstituut (AWI) en de universiteit van Bremen uitgebreide gegevensverzamelingen uit de VS in veiligheid gebracht. Nu heeft de Duitse Onderzoeksstichting (DFG) een bedrag van circa 860 000 euro toegekend om bedreigde info systematisch te identificeren en voor de lange termijn veilig te stellen met behulp van het PANGAEA-platform. Lees verder
Met urine zou je ‘groen’ beton kunnen maken

Beton op pisbasis (afb: univ. van Stuttgart)
De cementproductie is een van de meest vervuilende en klimaatschadelijke industriële processen. Onderzoekers in Stuttgart werken daarom aan een nieuw, duurzaam mineraal bouwmateriaal: biobeton. Voor de productie ervan gebruiken ze een tot nu toe over het hoofd geziene grondstof: menselijke urine. Kampeerders die van 17 tot en met 25 januari op de camping van de CMT-toerismebeurs in Stuttgart verblijven, kunnen het onderzoeksproject steunen door de urine uit hun composttoilet te doneren. Lees verder
2025 na 2024 en 2023 warmste jaar ooit gemeten

De ontwikkeling van de gemiddelde wereldtemperatuur (afb: Corpernicus)
De laatste drie jaar is de gemiddelde temperatuur 1,5°C warmer geweest dan die in het voorindustriële tijdperk, stelt waarnemingsinstituut Copernicus in zijn jaarverslag. Lees verder
El Niño en La Niña ‘regelen’ stortregens en droogtes

Stortregens en droogtes zijn door El Niño en La Niña met elkaar verbonden (TWS: totale wateropslag) (afb: Bridget Scanlon et al./Advancing Earth and Space Sciences)
Volgens onderzoeksters reguleren de natuurverschijnselen El Niño (opwarmend effect) en La Niña (afkoelend effect) overstromingen en droogtes op de wereld. Wanneer deze klimaatcycli intensiveren, kunnen ver uit elkaar gelegen gebieden tegelijkertijd ongewoon nat of gevaarlijk droog worden. Hun studie zou aannemelijk maken dat tien jaar geleden een wereldwijde verschuiving plaatsvond, waarbij extreme droogtes vaker voorkwamen dan extreme regenval. Die watercrises zouden onderdeel zijn van een wereldwijd patroon en geen geïsoleerde gebeurtenissen. Lees verder