Januari 2026 op vier na warmste januari ooit gemeten

Temperaturen in januari (t/m 2026)

Temperaturen in januari ten opzichte van het gemiddelde van 1991 tot en met 2020 (afb: Europese centrum voor middellange weersvoorspellingen ECMWF/Copernicus)

Een of andere halvegare had het op de radio over deze ‘horrorwinter’.  Die moet niet ouder dan tien, twaalf geweest zijn, want voor die tijd zou januari een zachte wintermaand zijn genoemd met, inderdaad, wat sneeuw en vorst(jes) overdag. Januari heet een wintermaand te zijn, maar veel winter heeft zich de laatste, zeker, tien twaalf jaren niet vertoond met wellicht een enkele uitschieter in de min. Januari 2026 is, wereldwijd, ‘gewoon’ weer een warme maand geweest volgens het Europese klimaatcentrum Copernicus en komt daarmee op de vijfde plaats van warmste jaren. Lees verder

Inzetten op CO₂-belasting en duurzame energie beste weg naar vergroening

Effectiefste klimaatmaatregelen

De effectiefste klimaatmaatregelen per sector. Merk op dat de onderzoekers kernenergie ook als hernieuwbare (=schone?) energie opvatten (2de bij Energie (groen)) (afb: Yves Steinebach et al./Climate Policy)

Een nieuwe studie die het klimaatbeleid in 40 landen over een periode van 32 jaar evalueert, toont aan dat koolstofbeprijzing en -belasting in combinatie met onderzoek en investeringen in hernieuwbare energie tot de effectiefste instrumenten behoren die overheden kunnen gebruiken om de CO₂-uitstoot te verminderen. Daarbij rekenen de onderzoekers kernenergie als vernieuwbaar! Lees verder

De doemdagklok is nog nooit zo dicht bij middernacht geweest

Doemdagklok 2026

Bulletinhoofdredacteur Alexandra Bell verplaats de minutenwijzer van de Doemdagklok (afb: thebullitin.org/Jamie Christiani)

De wetenschaps- en veiligheidsraad van de het Bulletin voor atoomweten-schappers is nog nooit zo dicht bij de wereldapokalyps geweest. Het is nu 85 s voor middernacht. Die rampenklok is in 1947 voor het eerst ingesteld. Destijds werd de atoomdreiging als belangrijkste gevaar gezien, maar inmiddels hebben oorlogen en vooral de dreigende klimaatont-wrichting het stokje overgenomen. In 1947 werd de doemdagklok ingesteld op zeven voor middernacht. Vorig jaar was dat 89 seconden voor. Lees verder

Het is 90 seconden voor middernacht

In 1947 werd onder dreiging van het allesvernietigende atoomwapen de doemdagklok ingesteld: hoeveel tijd hebben we nog tot de klok twaalf (middernacht) slaat, waarna de wereld naar de verdoemenis gaat (door atoombommen). Een seconde in het volgende etmaal is nog nooit bereikt, maar inmiddels zijn er meer en andere dreigingen bijgekomen: oorlogen en de dreigende klimaatontwrichting. Met de dreiging (van Rusland) staat de (atoom)klok nu op 90 seconden voor middernacht (van 100 s voor in de drie voorgaande jaren). Lees verder

‘Werelddieet’ zowel gezond voor mens als voor planeet

Planetaire grenzen en voeding

Status van de druk op het voedselsysteem langs alle negen planetaire grenzen (aangegeven met het zwarte stippenpatroon) en de grenzen van het voedselsysteem (rode lijn) (afb: Johan Rockström et al./the Lancet)

Het maakt voor onze gezondheid en die van de wereld heel wat uit wat we eten. Ons eten is voor zo’n 25% tot 30% verantwoordelijk voor de uitstoot van gassen die de aardopwarming bevorderen. Slechts 1% van de wereldbevolking zou volgens Nature-scribent Johan Rockström eten op een manier die onze gezondheid en die van de wereld niet aantast (geen planetaire grenzen overschrijdt). Het Engelse wetenschappelijke blad the Lancet heeft wetenschappers uit 35 landen, waaronder Rockström, een gezond planetair eetpatroon laten ‘bereiden’. We zullen, stelt de Zweed, snel ons dieet en de manier van voedsel produceren moeten veranderen. Lees verder

Technische ingrepen in oceanen om opwarming te dempen vaak link

klimaatdempechnieken voor oceanen

Technische ingrepen in de oceanen hebben vaak ernstige gevolgen (afb: Kelsey Roberts et al./Reviews of Geophysics)

Stijgende wereldwijde temperaturen vormen een aanzienlijk risico voor mariene ecosystemen, biodiversiteit en visserij. Recent onderzoek toont aan dat  de inspanningen om de opwarming te beperken tekortschieten en dat we nog deze eeuw (ruim) over 2 °C van het Akkoord van Parijs zullen schieten. Steeds vaker gaan er stemmen op om met technische ingrepen de opwarming te dempen. De effecten van deze interventies op mariene ecosystemen, zowel direct als in combinatie met de huidige klimaatverandering, blijven zeer onzeker. Er bestaan ​​aanzienlijke kennislacunes over de mogelijke invloed van klimaatinterventiestrategieën op mariene ecosystemen. Begin er niet aan alvorens je terdege de risico’s van die radicale ingrepen hebt onderzocht, waarschuwen onderzoeksters. Lees verder

Klimaatkosten dreigen de pan uit te rijzen

Lost Parasol-rapportDe wereld lijkt het niet zo nauw te nemen met de risico’s die de dreigende klimaatcrisis ons mensen (en nog niet te spreken van de rest van de wereld) te wachten staan. Die zouden nog wel eens groter kunnen zijn stellen onderzoekers in twee onderzoeken. Medewerkers van de universiteit van Californië in San Diego stellen dat de schade aan oceanen door klimaatverandering voor de mensheid wel eens dubbel zo hoog is als nu aangenomen. Onderzoekers van de universiteit van Exeter (VK) waarschuwen dat de aardopwarming wel eens sneller zou kunnen verlopen door een vermindering van aerosolen in de atmosfeer (wat elders luchtvervuiling heet) en daarmee de financiële wereld in moeilijkheden zou kunnen brengen. Snelle actie is geboden (maar dat is als veel vaker gezegd, tegen dovemansoren). Lees verder

2025 na 2024 en 2023 warmste jaar ooit gemeten

Wereldtemperatuur 2025

De ontwikkeling van de gemiddelde wereldtemperatuur (afb: Corpernicus)

Het hoeft nauwelijks verbazing te wekken dat 2025 tot de drie warmste jaren heeft gehoord ooit gemeten, aangezien de ‘wereld’ wel wat anders aan zijnhaar hoofd heeft om zich om het klimaat te bekommeren, met een oorlogszuchtige president in de VS die de klimaatcrisis onzin vindt en driftig aanstuurt op meer fossiele brandstoffen. 2024 is nog steeds het warmste jaar gevolgd door 2023, maar 2025 is ‘zo ver’ gekomen zonder een opwarmende El Niño.
De laatste drie jaar is de gemiddelde temperatuur 1,5°C warmer geweest dan die in het voorindustriële tijdperk, stelt waarnemingsinstituut Copernicus in zijn jaarverslag. Lees verder

EU stelt de klimaatdoelstelling niet bij maar versoepelt die wel

COP30


Foto: Ricardo Stuckert/PR

De Europese Unie heeft op het nippetje een akkoord bereikt over haar klimaat-doelstellingen, ten koste van talloze concessies. De 27 lidstaten handhaven hun doelstelling om de uitstoot van broeikasgassen tegen 2040 met 90% te verminderen ten opzichte van 1990, maar bieden de lidstaten wel extra ‘flexibiliteit’ (lees ambitievermindering; as). Lees verder

Klimaatinactiviteit zou jaarlijks miljoenen mensenlevens kosten

BroeikasgasbulletinWMO

Kooldioxideuitstoot nog nooit zo hoog als in 2024 (afb: WMO)

Volgens het negende jaarlijkse indicatorrapport van het The Lancet-project over gezondheid en klimaat is de aanhoudende grote afhankelijkheid van fossiele brandstoffen en het onvermogen om zich aan te passen aan klimaatverandering verantwoordelijk voor mensenlevens, de achteruitgang van gezondheidstoestand en het levensonderhoud, waarbij twaalf van de twintig indicatoren die klimaatafhankelijke gezondheidsbedreigingen meten ongekende niveaus bereiken. Lees verder