La Niña bleek niet zo koel, lang niet

Wereldtemperatuur met El Niño's en La Niña's

Wereldtemperatuur met El Niño’s (rood) en La Niña’s (blauw) (afb: NASA)

Normaal geproken is het natuurverschijnsel La Niña een koel. Terwijl haar ‘broertje’ El Niño zorgt voor opwarming, brengt ‘zusje” La Niña voor afkoeling. De afgelopen jaren heeft de aarde meer energie opgeslagen dan uitgestoten. Gevolg: aardopwarming, voornamelijk door menselijk activiteit ‘opgestookt’. Die is sinds 2022 verergerd en nu blijkt La Niña kennelijk ook van slag, ontdekten onderzoekers rond Ko Tsuchida van de universiteit van Tokio. Meerjarige La Niña’s zouden de aardopwarming hebben versterkt. Lees verder

“Het klimaat verandert sneller, de natuur trager”

Axel Rossberg QMUL

Axel Rossberg (afb: QMUL)

Het idee was dat naarmate de planeet sneller opwarmt ook ecosystemen steeds sneller zouden veranderen. In plaats daarvan laat nieuw onderzoek van Emmanuel Nwankwo en Axel Rossberg van de Queen Mary-universiteit in Londen zien dat de soortensamenstelling sinds de jaren ’70 met ongeveer een derde is vertraagd. De constante herschikking van het leven in de natuur lijkt meer te worden gedreven door interne ecologische dynamiek dan door het klimaat alleen. Het lijkt er op dat ecosystemen de biodiversiteit verliezen die ze nodig hebben om te blijven functioneren, stellen de onderzoekers. Lees verder

Kantelpunt Antarctica zou wisselwerking kritieke drempels zijn

IJsbekkens in Antarctica, de drempeltemperaturen met de meters zeespiegelstijging

De kritieke drempels van achttien ijsbekkens op Antarctica en hun (mogelijke) bijdrage aan de zeespiegelstijging in meters (afb: Ricarda Winkelmann et al./Nature Climate Change)

De Antarctische ijskap gedraagt ​​zich niet als één enkel kantelpunt, maar eerder als een netwerk van verschillende, met elkaar in wisselwerking staande ijsbekkens met verschillende kritieke drempels, aldus een nieuwe studie van het klimaatinstituut PIK in Potsdam en het Max Planckinstituut voor geoantropologie (MPI-GEA). Bij de huidige opwarming van de aarde zou ongeveer 40% van het ijs in West-Antarctica op de lange termijn onomkeerbaar verloren kunnen gaan. Tegelijkertijd zouden delen van Oost-Antarctica de kritieke drempels kunnen overschrijden bij een gematigde opwarming van 2°C tot 3°C boven het voorindustriële peil, waardoor ze aanzienlijk zullen bijdragen aan de wereldwijde zeespiegelstijging op de lange termijn. Lees verder

Klimaatverandering vergroot risico op aardbevingen en vulkaanuitbarstingen

Extreme regen vergroot seismische activiteit

Extreme regen vergroot seismische activiteit (afb: physicsworld.com)

In Physicsworld staat een uitgebreid verhaal hoe klimaatverandering een onverwacht (?) effect heeft op allerlei andere aardverschijnselen zoals aardbevingen en vulkaanuitbarstingen. En dat in een periode waarin die halve zool in Amerika beweert dat de door de mens veroorzaakte klimaatverandering flauwekul en geldklopperij is. Op een zonderling na is nagenoeg de hele ter zake deskundige wetenschap het er over eens dat de klimaatverandering vooral de schuld van de (onmatigheid van de) mens is.

Bron: physicsworld.com

 

Januari 2026 op vier na warmste januari ooit gemeten

Temperaturen in januari (t/m 2026)

Temperaturen in januari ten opzichte van het gemiddelde van 1991 tot en met 2020 (afb: Europese centrum voor middellange weersvoorspellingen ECMWF/Copernicus)

Een of andere halvegare had het op de radio over deze ‘horrorwinter’.  Die moet niet ouder dan tien, twaalf geweest zijn, want voor die tijd zou januari een zachte wintermaand zijn genoemd met, inderdaad, wat sneeuw en vorst(jes) overdag. Januari heet een wintermaand te zijn, maar veel winter heeft zich de laatste, zeker, tien twaalf jaren niet vertoond met wellicht een enkele uitschieter in de min. Januari 2026 is, wereldwijd, ‘gewoon’ weer een warme maand geweest volgens het Europese klimaatcentrum Copernicus en komt daarmee op de vijfde plaats van warmste jaren. Lees verder

Inzetten op CO₂-belasting en duurzame energie beste weg naar vergroening

Effectiefste klimaatmaatregelen

De effectiefste klimaatmaatregelen per sector. Merk op dat de onderzoekers kernenergie ook als hernieuwbare (=schone?) energie opvatten (2de bij Energie (groen)) (afb: Yves Steinebach et al./Climate Policy)

Een nieuwe studie die het klimaatbeleid in 40 landen over een periode van 32 jaar evalueert, toont aan dat koolstofbeprijzing en -belasting in combinatie met onderzoek en investeringen in hernieuwbare energie tot de effectiefste instrumenten behoren die overheden kunnen gebruiken om de CO₂-uitstoot te verminderen. Daarbij rekenen de onderzoekers kernenergie als vernieuwbaar! Lees verder

De doemdagklok is nog nooit zo dicht bij middernacht geweest

Doemdagklok 2026

Bulletinhoofdredacteur Alexandra Bell verplaats de minutenwijzer van de Doemdagklok (afb: thebullitin.org/Jamie Christiani)

De wetenschaps- en veiligheidsraad van de het Bulletin voor atoomweten-schappers is nog nooit zo dicht bij de wereldapokalyps geweest. Het is nu 85 s voor middernacht. Die rampenklok is in 1947 voor het eerst ingesteld. Destijds werd de atoomdreiging als belangrijkste gevaar gezien, maar inmiddels hebben oorlogen en vooral de dreigende klimaatont-wrichting het stokje overgenomen. In 1947 werd de doemdagklok ingesteld op zeven voor middernacht. Vorig jaar was dat 89 seconden voor. Lees verder

Het is 90 seconden voor middernacht

In 1947 werd onder dreiging van het allesvernietigende atoomwapen de doemdagklok ingesteld: hoeveel tijd hebben we nog tot de klok twaalf (middernacht) slaat, waarna de wereld naar de verdoemenis gaat (door atoombommen). Een seconde in het volgende etmaal is nog nooit bereikt, maar inmiddels zijn er meer en andere dreigingen bijgekomen: oorlogen en de dreigende klimaatontwrichting. Met de dreiging (van Rusland) staat de (atoom)klok nu op 90 seconden voor middernacht (van 100 s voor in de drie voorgaande jaren). Lees verder

‘Werelddieet’ zowel gezond voor mens als voor planeet

Planetaire grenzen en voeding

Status van de druk op het voedselsysteem langs alle negen planetaire grenzen (aangegeven met het zwarte stippenpatroon) en de grenzen van het voedselsysteem (rode lijn) (afb: Johan Rockström et al./the Lancet)

Het maakt voor onze gezondheid en die van de wereld heel wat uit wat we eten. Ons eten is voor zo’n 25% tot 30% verantwoordelijk voor de uitstoot van gassen die de aardopwarming bevorderen. Slechts 1% van de wereldbevolking zou volgens Nature-scribent Johan Rockström eten op een manier die onze gezondheid en die van de wereld niet aantast (geen planetaire grenzen overschrijdt). Het Engelse wetenschappelijke blad the Lancet heeft wetenschappers uit 35 landen, waaronder Rockström, een gezond planetair eetpatroon laten ‘bereiden’. We zullen, stelt de Zweed, snel ons dieet en de manier van voedsel produceren moeten veranderen. Lees verder

Technische ingrepen in oceanen om opwarming te dempen vaak link

klimaatdempechnieken voor oceanen

Technische ingrepen in de oceanen hebben vaak ernstige gevolgen (afb: Kelsey Roberts et al./Reviews of Geophysics)

Stijgende wereldwijde temperaturen vormen een aanzienlijk risico voor mariene ecosystemen, biodiversiteit en visserij. Recent onderzoek toont aan dat  de inspanningen om de opwarming te beperken tekortschieten en dat we nog deze eeuw (ruim) over 2 °C van het Akkoord van Parijs zullen schieten. Steeds vaker gaan er stemmen op om met technische ingrepen de opwarming te dempen. De effecten van deze interventies op mariene ecosystemen, zowel direct als in combinatie met de huidige klimaatverandering, blijven zeer onzeker. Er bestaan ​​aanzienlijke kennislacunes over de mogelijke invloed van klimaatinterventiestrategieën op mariene ecosystemen. Begin er niet aan alvorens je terdege de risico’s van die radicale ingrepen hebt onderzocht, waarschuwen onderzoeksters. Lees verder