Natuurbranden boven Poolcirkel kunnen grote broeikasgasuitstoot veroorzaken

Klimaateffecten natuurbranden Noord-Amerika

Natuurbranden in Canada hebben meestal een verkoelend effect maar dat wordt meer dan ongedaan gemaakt door het effect van natuurbranden in Alaska (afb: Max van Gerrevink et al./Nature Geoscience)

De grote bosbranden in het noorden van Canada van de afgelopen jaren hebben gevolgen voor het klimaat die veel verder gaan dan rook en kooldioxide die in de atmosfeer vrijkomen, volgens een nieuwe studie. De studie, waarin werd gekeken naar de verschillende effecten van brand in Noord-Canada en Alaska, was niet alleen maar slecht nieuws: de onderzoekersters ontdekten dat branden in Canada, in combinatie met sneeuwlagen, een netto verkoelend effect hebben. Die afkoeling is echter niet genoeg om op te wegen tegen de opwarmende effecten van de koolstof die is vastgelegd in de bevroren bodem (permafrost) die vrijkomt in de atmosfeer door de natuurbranden. Lees verder

La Niña bleek niet zo koel, lang niet

Wereldtemperatuur met El Niño's en La Niña's

Wereldtemperatuur met El Niño’s (rood) en La Niña’s (blauw) (afb: NASA)

Normaal geproken is het natuurverschijnsel La Niña een koel. Terwijl haar ‘broertje’ El Niño zorgt voor opwarming, brengt ‘zusje” La Niña voor afkoeling. De afgelopen jaren heeft de aarde meer energie opgeslagen dan uitgestoten. Gevolg: aardopwarming, voornamelijk door menselijk activiteit ‘opgestookt’. Die is sinds 2022 verergerd en nu blijkt La Niña kennelijk ook van slag, ontdekten onderzoekers rond Ko Tsuchida van de universiteit van Tokio. Meerjarige La Niña’s zouden de aardopwarming hebben versterkt. Lees verder

Meren in veengebieden Congobassin stoten broeikasgassen uit

Veenmeren in het Congobassin

Veenmeren in het Congobassin (Travis Drake et al./Nature Geoscience)

Voor het eerst zou zijn ontdekt dat grote zwartwatermeren in de uitgestrekte veengebieden van het centrale Congobassin oeroude koolstof in de vorm van broeikasgassen vrijgeven. Tot nu toe gingen klimaatonderzoekers ervan uit dat koolstof millennia lang veilig in het veen ligt opgeslagen. Hoe de koolstof vanuit het veen naar het meer wordt getransporteerd, waar het uiteindelijk in de atmosfeer terechtkomt, is nog onbekend. Klimaatverandering en veranderd landgebruik, met name de omzetting van bos in landbouwgrond, zouden deze trend kunnen verergeren (met gevolgen voor het wereldwijde klimaat), waarschuwen de onderzoekers. Lees verder

Digitale systemen stoten meer CO₂ uit dan aangenomen

CO₂-uitstoot digitale sector

CO₂-uitstoot van de digitale sector als absoluut getal (blauw), als percentage van de werelduitstoot (oranje) en als percentage van het wereldbinnenlandsbrutoproduct (afb: Stefanie Kunkel et al./Nature Communications Sustainability)

Digitale systemen zouden efficiënt zijn en groei en innovatie bevorderen (alsof dat een op zich nastrevenswaardig doel is; as). Hun bijdrage aan klimaatverandering is echter aanzienlijk groter dan tot nu toe werd aangeno-men. Volgens nieuw onderzoek is de digitale sector in 2021 verantwoordelijk was voor ongeveer 4,1% van de wereldwijde broeikasgasuitstoot. Het grootste deel van deze emissies blijft onvermeld in openbare rapportages en officiële klimaatbalansen, aldus de onderzoeksters. Lees verder

Zaak aangespannen tegen ontmanteling ‘dreigingsbevinding’

De Amerikaanse president Trump is bezig met het onderuithalen van veel milieu- en klimaatregelgeving in de VS. Het schrappen van de zogeheten ‘dreigingsbevinding’ uit 2009 die het fundament onder een deel van de milieu- en klimaatregelgeving vormt heeft, zoals verwacht, juridische gevolgen gehad. Milieu- en gezondheidsgroepen zijn naar het hof van beroep in Washington gestapt om dat besluit van Trump ongedaan te maken. Lees verder

Sterke stijging methaanpeil atmosfeer in jaren ’20 was combinatie-effect

Methaanpiekuitstoot vroege jaren '20

De oorzaken/bronnen van de vergrote methaanuuitstoot in de vroege jaren ’20 (afb: Philippe Ciais et al./Science)


De methaanconcentraties in de atmosfeer van de aarde stegen begin jaren ’20 sneller dan ooit tevoren. Onderzoekers denken dat de oorzaak een (voor hun) verrassende combinatie van scheikunde en klimaat was. Een tijdelijke vertraging in het vermogen van de atmosfeer om methaan af te breken zorgde ervoor dat het gas langer bleef hangen, terwijl ongewoon natte omstandigheden de uitstoot vanuit moerasgebieden, rivieren, meren en rijstvelden over de hele wereld verhoogden. De door de coronapandemie verminderde luchtvervuiling speelde een belangrijke rol en verzwakte indirect het natuurlijke ‘opruimproces’ van het sterke broeikasgas in de atmosfeer, aldus hun verklaring. Lees verder

Alarmerend klimaatrapport in VK blijft in de la liggen

Opwarming aardeAfgelopen herfst zou er in het Verenigd Koninkrijk een alarmerend klimaatrapport zijn verschenen, waarin gewaarschuwd wordt dat een ineenstorting van het ecosysteem in het VK zou kunnen leiden tot voedingstekorten, massa-emigratie, politiek extremisme en zelfs tot een kernoorlog. Dat meldde Marc Hudson in debatplatform the Conversation. Lees verder

Afname zwavelvervuiling zou de aarde maar een pietsie hebben opgewarmd

Zwavelvervuiling schepen en aardopwarming

Minder zwavelvervuiling door schepen heeft een miniem effect op aardopwarming (afb: rapportomslag)

Is het mogelijk dat de afname van zwavelvervuiling boven de Noord-Atlantische Oceaan verantwoordelijk is voor de hittegolven die deze regio de afgelopen jaren hebben getroffen? Nieuw onderzoek zou aanwijzingen hebben gevonden dat de afname van de zwavelvervuiling boven de Noord-Atlantische Oceaan maar een heel kleine beetje heeft geleid tot een hogere aardopwarming: 0,05°C. Om met zwavel de aardopwarming te temperen, een idee dat nogal eens wordt opgeworpen om de aardopwarming af te remmen, lijkt daarmee tot mislukken gedoemd, als die geotechnisch ’truc’ al niet leidt tot verdere aantasting van het al wankele klimaatsysteem van de aarde, stellen de onderzoekers. Lees verder

Inzetten op CO₂-belasting en duurzame energie beste weg naar vergroening

Effectiefste klimaatmaatregelen

De effectiefste klimaatmaatregelen per sector. Merk op dat de onderzoekers kernenergie ook als hernieuwbare (=schone?) energie opvatten (2de bij Energie (groen)) (afb: Yves Steinebach et al./Climate Policy)

Een nieuwe studie die het klimaatbeleid in 40 landen over een periode van 32 jaar evalueert, toont aan dat koolstofbeprijzing en -belasting in combinatie met onderzoek en investeringen in hernieuwbare energie tot de effectiefste instrumenten behoren die overheden kunnen gebruiken om de CO₂-uitstoot te verminderen. Daarbij rekenen de onderzoekers kernenergie als vernieuwbaar! Lees verder

De doemdagklok is nog nooit zo dicht bij middernacht geweest

Doemdagklok 2026

Bulletinhoofdredacteur Alexandra Bell verplaats de minutenwijzer van de Doemdagklok (afb: thebullitin.org/Jamie Christiani)

De wetenschaps- en veiligheidsraad van de het Bulletin voor atoomweten-schappers is nog nooit zo dicht bij de wereldapokalyps geweest. Het is nu 85 s voor middernacht. Die rampenklok is in 1947 voor het eerst ingesteld. Destijds werd de atoomdreiging als belangrijkste gevaar gezien, maar inmiddels hebben oorlogen en vooral de dreigende klimaatont-wrichting het stokje overgenomen. In 1947 werd de doemdagklok ingesteld op zeven voor middernacht. Vorig jaar was dat 89 seconden voor. Lees verder