‘Werelddieet’ zowel gezond voor mens als voor planeet

Planetaire grenzen en voeding

Status van de druk op het voedselsysteem langs alle negen planetaire grenzen (aangegeven met het zwarte stippenpatroon) en de grenzen van het voedselsysteem (rode lijn) (afb: Johan Rockström et al./the Lancet)

Het maakt voor onze gezondheid en die van de wereld heel wat uit wat we eten. Ons eten is voor zo’n 25% tot 30% verantwoordelijk voor de uitstoot van gassen die de aardopwarming bevorderen. Slechts 1% van de wereldbevolking zou volgens Nature-scribent Johan Rockström eten op een manier die onze gezondheid en die van de wereld niet aantast (geen planetaire grenzen overschrijdt). Het Engelse wetenschappelijke blad the Lancet heeft wetenschappers uit 35 landen, waaronder Rockström, een gezond planetair eetpatroon laten ‘bereiden’. We zullen, stelt de Zweed, snel ons dieet en de manier van voedsel produceren moeten veranderen. Lees verder

Technische ingrepen in oceanen om opwarming te dempen vaak link

klimaatdempechnieken voor oceanen

Technische ingrepen in de oceanen hebben vaak ernstige gevolgen (afb: Kelsey Roberts et al./Reviews of Geophysics)

Stijgende wereldwijde temperaturen vormen een aanzienlijk risico voor mariene ecosystemen, biodiversiteit en visserij. Recent onderzoek toont aan dat  de inspanningen om de opwarming te beperken tekortschieten en dat we nog deze eeuw (ruim) over 2 °C van het Akkoord van Parijs zullen schieten. Steeds vaker gaan er stemmen op om met technische ingrepen de opwarming te dempen. De effecten van deze interventies op mariene ecosystemen, zowel direct als in combinatie met de huidige klimaatverandering, blijven zeer onzeker. Er bestaan ​​aanzienlijke kennislacunes over de mogelijke invloed van klimaatinterventiestrategieën op mariene ecosystemen. Begin er niet aan alvorens je terdege de risico’s van die radicale ingrepen hebt onderzocht, waarschuwen onderzoeksters. Lees verder

Klimaatcrisis is geen losstaand probleem

Effecten klimaatverandering voor welzijn

De onderzoekersters bekeken achttien milieu-maatschappij-economiemodellen (ESE in Engelse afko) op de effecten van klimaatverandering op welzijn, maar dat is wel heel erg antropocentrisch (afb: Ilse Schrijver et al./the Lancet Planetary Health!)

Klimaatverandering is veel meer dan de broeikasgasuit-stoot, zoals ik(=as) in dit blog al vaker heb betoogd, maar nu lijkt die boodschap ook nadrukkelijker doorgedrongen te zijn tot de wereld van de weten-schap. Klimaatverandering heeft nu al invloed op onze gezond-heid, ons voedsel, ons werk en onze veiligheid en uiter-aard ook op de ‘gezondheid’ van de planeet met alles wat daar op wringelt en pinkelt. Toch lijken klimaat-maatregelen, zo die al genomen worden, vrijwel uitsluitend gericht op de broeikasgassen. We moeten dringend wat aan die kortzichtigheid doen, stellen wetenschappers uit Nederland, Canada en het Verenigd Koninkrijk. Lees verder

Landbouw kan van ‘klimaatvijand’ ‘klimaatvriend’ kunnen worden (?)

Berglandschap met landbouwVolgens een nieuw onderzoek van Claudia Vickers van technische universiteit van Queensland en Philipp Zerbe van de universiteit van Californië in Davis zou de landbouw wereldwijd een van de beste wapens tegen klimaatverandering kunnen worden. Het duo schetst een raamwerk om te beoordelen hoe innovaties in de plantenteelt en synthetische biologie kunnen helpen klimaatverandering te temperen door de uitstoot van broeikasgassen te verminderen en de koolstofopslag te vergroten. Lees verder

Meer CO₂ in atmosfeer maakt voedsel calorierijker maar minder voedzaam

Bord eten

Voedsel wordt minder gezond door meer kooldioxide in de atmosfeer (afb: arno schrauwers)

Meer CO₂ in de atmosfeer maakt voedselgewassen calorierijker, minder voedzaam en mogelijk giftiger. Als we niet ingrijpen, kan dit leiden tot ondervoeding, zelfs bij bevolkingsgroepen die nu voldoende te eten hebben, stelt een Leids persbericht. Lees verder

Klimaatinactiviteit zou jaarlijks miljoenen mensenlevens kosten

BroeikasgasbulletinWMO

Kooldioxideuitstoot nog nooit zo hoog als in 2024 (afb: WMO)

Volgens het negende jaarlijkse indicatorrapport van het The Lancet-project over gezondheid en klimaat is de aanhoudende grote afhankelijkheid van fossiele brandstoffen en het onvermogen om zich aan te passen aan klimaatverandering verantwoordelijk voor mensenlevens, de achteruitgang van gezondheidstoestand en het levensonderhoud, waarbij twaalf van de twintig indicatoren die klimaatafhankelijke gezondheidsbedreigingen meten ongekende niveaus bereiken. Lees verder

PIK-rapport: Het klimaat wordt steeds minder bewoonbaar voor de mens

Ontwikkeling klimaatgerelateerde activiteiten mens

Ontwikkeling klimaatgerelateerde activiteiten mens (afb: William Ripple et al./Bioscience)

22 van de 34 vitale parameters van onze planeet bevinden zich op recordniveaus en veel blijven sterk de verkeerde kant opgaan. Dat is de boodschap van de zesde editie van het jaarlijkse Klimaattoestandrapport, samengesteld door een internationaal onderzoeksteam, waaronder het Potsdammer Instituut voor Klimaatonderzoek (PIK) onder leiding van onderzoekers van de universiteit van Oregon. Het rapport stelt ook  strategieën voor om daar wat aan te doen op basis van gegevens van het VN-klimaatforum. Het vervelende daarvan is dat die strategieën welbekend zijn en de wereld amper van zins lijkt die te volgen. Lees verder

Biosfeer op 60% aardoppervlak door mens verziekt

Schade aan de balans van de biosfeer veroorzaakt door de mens

De biosfeer is door menselijk toedoen steeds sterker uit balans geraakt. (1) menselijke toe-eigening van de netto primaire productie (HANPP) en (2) een maatstaf voor ecologische verstoring (EcoRisk) (afb: Fabian Stenzel et al./Cell One Earth)

Al het leven op aarde is afhankelijk van een intacte biosfeer. De ecosystemen van onze wereld zorgen ervoor dat de omstandigheden op onze planeet stabiel blijven: planten zetten CO2 om in biomassa tijdens fotosynthese, waardoor mens en dier te eten hebben. Mensen onttrekken zoveel biomassa aan de natuur dat het nauwkeurig uitgebalanceerde systeem uit balans raakt. Bovendien beperkt de mens door landgebruik en bodemafdekking de gebieden waar fotosynthese kan plaatsvinden. Een studie van klimaatinstituut PIK in Potsdam (D) toont nu aan dat de veilige grenzen voor de functionele integriteit van de biosfeer al op 60% van het landoppervlak van de wereld zou zijn overschreden. Lees verder

Het Internationale Gerechtshof houdt landen aan hun klimaatverantwoordellijkheid

Ralph Regenvanuga 2018

Klimaatminister Ralph Regenvanuga (foto uit 2018) (afb: WikiMedia Commons)

Het Internationale Gerechtshof in Den Haag, het hoogste gerechtelijke orgaan van de VN, heeft eenstemmig besloten dat landen die mede schuldig zijn aan de klimaatverandering hun verantwoordelijkheden niet kunnen/mogen ontlopen. Dat betekent dat landen die naar de rechter stappen om die rijke landen ter verantwoording roepen een goede kans op succes maken. Dat geldt voor alle landen in de wereld, ook de VS van Trump die het land heeft teruggetrokken uit de klimaatovereenkomst van Parijs. De uitspraak is juridisch niet bindend, maar zal ongetwijfeld een grote rol spelen in de klimaatbijeenkomst in Brazilië later dit jaar. Lees verder

E. coli-bacterie maakt ‘echte’ koecaseïne

Caseïne van de E. coli's

Caseïne van de E. coli’s (afb: Peter Ruhdal Jensen et al./Cell)

Melk niet van de koe bestaat natuurlijk al en wordt (heb ik=as het idee) vrij driftig gebruikt, maar nu beloven onderzoekers ‘echte’ koemelk te maken zonder dat er een koe aan te pas komt en daar zou het klimaat wel is aardig van kunnen opknappen want koeien vormen en fikse broeikasgasbron (naast andere problemen die de melkproductie veroorzaakt). De alternatieve ‘melkkoe’ is een, genetisch veranderde, bacterie, de bekende Eschericha coli. Lees verder