Het kapitalisme is een succesvol, maar uiteindelijk verwoestend systeem doordat het leeft op groei. De huidige klimaatcrisis is veroorzaakt door het kapitalisme, dat nagenoeg de hele wereldeconomie beheerst (zelfs het in naam communistische China). De Duitse journaliste Ulrike Herrmann, ooit een bewonderaar van dat kapitalisme, betoogt in haar jongste boek Das Ende des Kapitalismus dat groei en klimaatbescherming niet samengaan. We, en dan hebben we het vooral over het rijke deel van de wereld, zullen moeten krimpen en groene krimp is alleen mogelijk als we afscheid nemen met het kapitalisme. Lees verder
Categorie archieven: Kringlopen
Meer tweehands- en huurkleding is goed voor klimaat en milieu
Als de Noren 74% van hun kleding tweedehands zouden kopen of zouden huren dan zou de broeikasuitstoot voor kleding met 57% afnemen, het water- en energiegebruik voor de productie daarvan dalen met, achtereenvolgens, 62% en 47%, stellen onderzoeksters van de Noorse universiteit voor wetenschap en technologie (NTNU) onder aanvoering van Kamila Krych. Nu is dat aandeel nog maar 5% in Noorwegen. Lees verder
Meer grondstoffen halen uit afgedankte batterijen en accu’s
Onderzoeksters van de Zweedse Chalmersuniversiteit hebben een methode gevonden om meer grondstoffen te halen uit afgedankte lithiumionbatterijen en -accu’s. Bij lithium zou het opwerkingspercentage op 100 uitkomen en bij aluminium zou dat 98% zijn. Van andere grondstoffen zou het verlies van waardevolle materialen zoals nikkel, kobalt en mangaan zijn teruggebracht. Voor het proces zouden geen schadelijke stoffen worden gebruikt (want oxaalzuur). Lees verder
Het sufficiëntiebeleid zou klimaatdoelen nog haalbaar maken

Voldoende is genoeg (afb: schermafdruk rapport)
Het Wuppertalinstituut heeft een rapport uitgebracht (pdf-bestand in het Duits) over een aanpak die de klimaataanpak een extra prikkel geeft: het sufficiëntiebeleid. Daarbij gaat het er om te kijken wat nodig is om een goed leven te hebben zonder dat de aarde en de natuur daar onder lijdt. Dat gaat dan over het beter gebruik maken van ruimte, van grondstoffen, energie enzovoort.
Daarbij komen de onderzoekers tot opmerkelijke voorstellen zoals het onder de loep nemen van het groeiende woonoppervlak per persoon en het verminderen van het verkeer (zonder de mobiliteit in te perken). Volgens de onderzoekers is deze benadering nauwelijks meegenomen in de klimaatplannen, maar die zou aan populariteit winnen. Lees verder
Hergebruik lithium wezenlijk voor groene overgang

Zo stellen de onderzoekers de voordelen van hun opwerkingsmethode van lithium uit batterijen boven bestaande methoden voor (afb: Yu-Guo Guo et. al/Angewandte Chemie)
Lithiumbatterijen krijgen een belangrijke rol in de overgang naar een duurzame(re) samenleving, maar dan is opwerking en hergebruik van het ‘witte goud’ onontkoombaar. Nu al wordt er gevochten om de lithiumbronnen (bestaande en nieuwe), maar winning is alles behalve duurzaam. Opwerking en hergebruik zou echter lastig zijn. Chinese onderzoekers denken een oplossing gevonden hebben. Lees verder
We zullen duurzamer met grondstoffen moeten omgaan
De mens heeft zich afhankelijk gemaakt van grondstoffen en die zijn niet eindeloos beschikbaar. Zelfs biologische grondstoffen zijn aan grenzen gebonden. “Als overheden en bedrijven niet zorgvuldiger omgaan met metalen en mineralen dan zal de (energie?; as)overgang niet groen zijn”, zegt Patrick Wäger van de Zwitserse onderzoekorganisatie Empa. “Dat is de centrale kwestie in het klimaatdebat en die verdient grote aandacht.” Begin september houdt het wereldgrondstofforum in Genève zich met deze problematiek bezig.
Lees verder
Ook zonnepanelen hebben een houdbaarheidsdatum

Zo zou de opwerking van afgedankte zonnepanelen er moeten uitzien, maar papier (en bits) is geduldig… (afb: ROSI)
Zonnepanelen vormen een belangrijk wapen om de energievoorziening in de wereld ‘hernieuwbaar’ te maken, maar hoe hernieuwbaar zijn die zonnepanelen zelf? Ook die hebben een houdbaarheidsdatum (zo’n 25 jaar) en wat doen we er dan mee? Er zou wereldwijd zo’n terawatt aan zonnecelvermogen zijn opgesteld en dan praat je al gauw over een 2,5 miljard zonnepanelen. Ook die zullen we moeten kringlopen om niet in oude fouten te vervallen. Het pas gevestigde Franse bedrijf ROSI (Return of SIlicon) in Grenoble zegt 99% van de uitgediende zonnecellen te kunnen opwerken en hergebruiken (niet per se in zonnepanelen).
Lees verder
Metaalkrapte kan elektrificering auto fiks in de wielen rijden
Er zijn mensen die denken dat elektrische auto’s een (deel)oplossing zouden zijn voor het klimaatprobleem, maar dat is natuurlijk grote flauwekul. Elektrische auto’s verspillen een hoop energie en grondstoffen. Nu blijkt dat er niet genoeg grondstoffen zijn om alle fossiele auto’s te verwisselen voor elektrische, zelfs al zouden we die gromndstoffen allemaal kunnen opwerken uit de afvalstromen. Dat schrijven onderzoeksters van, onder meer, de Zweedse Chalmersuniversiteit, die onderzoek hebben gedaan in opdracht van de Europese Commissie. Lees verder
Wat als die windmolen het gehad heeft?

Links het materiaal van een turbineblad, rechts de ‘opbrengst’ (afb: univ. van Aarhus)
Elk systeem heeft zijn houdbaarheidsdatum, of het nou een lichaam is of een windmolen. Het is natuurlijk mooi dat je van wind elektrische energie kan maken, maar daar hebben we materialen voor nodig. De wind blaast zich niet zelf elektrisch. Dus wat doen we met overjarige of kapotte windmolens? Onderzoekers in het Deense Aarhus denken een manier gevonden te hebben om het gebruikte materiaal, en dan hebben we het over epoxyharsen, weer als nieuw te maken, waarbij ze meteen ook het vezelmateriaal (bedoeld voor de versterking van het materiaal) ‘redden’. Het resulterende materiaal zou de grondstof voor nieuwe turbinebladen kunnen zijn. Helemaal tevreden zijn ze nog niet over hun mogelijke oplossing… Lees verder
De digitale wereld vreet steeds meer energie en grondstoffen

De digitale wereld vraagt steeds meer energie (linksonder), grondstoffen (inclusief water; rechts) en is niet vriendelijk voor het klimaat (koolstofvoetafdruk, linksboven (afb: uit het Arcep/Arcom-rapport)
Ooit dacht ik dat elektronische brieven heel wat minder kostte aan energie e.d. dan papieren brieven, maar dat bleek aardig tegen te vallen. Ook de schermen met vloeibare kristallen e.d., de platte schermen, bleken tot mijn verbazing niet veel energie zuiniger dan de aloude beeldbuisschermen. Met de opkomst van kunstmatige intelligentie, de cryptomunten, de datacentra en de immer verbonden burger stijgt de honger naar grondstoffen en energie van de digitale sector aanzienlijk en verdrievoudigt de koolstofvoetafdruk van die sector in Frankrijk tussen nu en 2050, zo stellen onderzoekers van de Franse toezichthouders Arcep en Arcom. Elders in de wereld zal die ontwikkeling niet veel anders zijn. Lees verder